Skip to content

Нешто старо, ново, позајмено, сино: викторијанска свадбена песна од 19-ти век – и зошто 200 години работи

1 мин. читање
Сподели

„Нешто старо, нешто ново, нешто позајмено, нешто сино.” Речиси секоја невеста во Европа го следи ова правило, но повеќето не знаат од каде доаѓа. Одговорот – Викторијанска Англија, 19-ти век. И оригинално, не беа четири работи. Имаше пет.

Етнолошките институти, како Folklore Society, ги поврзуваат свадбените традиции со „верувања за среќа, плодност, заштита на брачната двојка”. Оваа специфична традиција доаѓа од англиска народна песна од 19-ти век. Оригиналниот текст вели – „something old, something new, something borrowed, something blue, and a silver sixpence in her shoe”. Сребрено шест-пенс во чевелот на невестата. Тоа парче пари не преживеа до денес – другите четири, да.

Нешто старо – симбол на врската со семејството и претходниот живот. Корени, континуитет. Традиционално – наследен накит, чипка од мајка или баба, парче од венчаната облека на постара жена во семејството. Балканските невести тоа го разбираат – крстот на бабата на ланчето е пример кој се повторува во сите македонски свадби.

Нешто ново – иднината, новиот живот. Историски, тоа беше самата венчаница. Денес може да биде што било специјално купено за тој ден – чевли, обетки, чанта. Едно парче кое не било носено пред свадбата.

Нешто позајмено – правилото е дека треба да дојде од некој кој е во среќен брак. „Да се пренесе среќата” е симболиката. Обетки, нараквица, превес. Се враќа по церемонијата.

Нешто сино – верност, лојалност, трајна љубов. Средновековните врски на сината боја со чистотата ја засилуваат оваа симболика. Денес тоа може да биде – женска подвезница, везена ленточка во рабовите на венчаницата, или сафир во прстенот.

Зошто Балканот да го почитува ова? Не за да копира англичанскиот ритуал. Туку затоа што сите четири елементи всушност го отсликуваат тоа што балканската свадба секогаш го правела – почит кон семејната историја, отвореност кон новото, поврзаност со луѓе кои го минале истиот пат, и потсетник дека љубовта се темели на верност. Само што кај нас тоа е дел од обичаите без листа. Англичаните тоа го направиле список, и така низ светот се пренесува.