Во јуни се издадени 296 одобренија за градење – за 39 отсто повеќе отколку во истиот месец лани. Предвидената вредност на објектите изнесува 6.363.610 илјади денари, односно околу 103,5 милиони евра, што е за 31 отсто повеќе на годишна основа. Планирани се 754 станови со 64.266 квадратни метри корисна површина.

Бројките се на Државниот завод за статистика и на прв поглед изгледаат како добра вест. Градежништвото работи, инвестициите растат, станбениот фонд се проширува. Живиот град има потреба од нови домови, деловни простори и инфраструктура – тоа никој не го спори.

Проблемот е што градењето и урбанизмот не се иста работа.

Каде оди парата

Од вкупниот број, 200 одобренија (67,6 отсто) се за високоградба, 26 (8,8 отсто) за инфраструктурни објекти и 70 (23,6 отсто) за реконструкции. Физичките лица поднеле 218 одобренија или 73,6 отсто, но нивниот дел во вредноста на инвестициите е околу 21,5 отсто. Со други зборови, речиси четири петтини од парите ги носат деловните субјекти – околу пет милијарди денари.

Најголемиот дел од вредноста е концентриран во Скопскиот регион, околу 3,48 милијарди денари. По број на одобренија води Пелагонискиот регион со 70. Од становите, најмногу се двособни и трособни – 267 и 214.

Она што не расте со 39 отсто

Државниот завод за ревизија утврдил дека 22 од 34 општини не ги исполнуваат стандардите за зеленило од 25 квадратни метри по жител. Меѓу 2020 и 2024 година, 77 отсто од постапките за детални урбанистички планови не ги испочитувале законските рокови.

Скопје во меѓувреме работи по Генерален урбанистички план кој важи за периодот 2012-2022 година. Новиот, за 2022-2032, е започнат уште во 2019 година и сè уште не е усвоен. Значи градот издава одобренија за 103,5 милиони евра месечно според план кому му истече рокот.

Хаосот ретко доаѓа како еден голем проект што сите го препознаваат. Доаѓа постепено, преку поединечни одобренија кои секое одделно изгледа уредно, а заедно создаваат населби без зеленило, без паркинг и без сообраќајна логика. Разликата меѓу град и градилиште е во тоа дали одобренијата се собираат во систем или само во бројка. Досега имаме само бројка.