Триесет и три часа. Толку траеше интервенцијата на битолските пожарникари – од 12 август во 15:30 часот, кога првиот оган пламна кај село Маково, до еден по полноќ на 14 август. Не се работи за една локација. Оган избувна во Граешница, Кукуречани, Ергела, Гнеотино, а најтешката битка се водеше во Ивањевци, Новоселани и Лозани.

И тогаш, во соопштението на ТППЕ Битола, дојде реченицата што ја менува целата приказна: сите пожари на сите локации биле подметнати.

Не била природа, туку нечија рака

Тоа не е сушата. Тоа не е ветрот. Тоа не е климата. Некој оди по терен во најжешките денови од годината и пали, знаејќи дека вегетацијата е сува како хартија и дека селата се на дофат. Според пожарникарите, огнот на сите локации претставувал сериозна закана за населените места.

Некој палел додека триесетина луѓе не спиеле над триесет часа за да го гаснат тоа што тој го запалил.

Кој беше на терен

Битолските екипи не работеа сами. Ноќта им се приклучија колеги од ТППЕ Кавадарци, тимови за брз одговор од Дирекцијата за заштита и спасување со четири возила „пинцгауер”, и доброволци од ДПД „Архангел” од Битола, кои дејствуваа кон Лозани, Мусинци, Путурус, Лопатица и локалитетот Бели Мост. Помагале и мештани.

Тоа е слика на состав што се склопува ад хок, ноќ по ноќ, од сите што имаат превозно средство и волја. Функционира – но функционира затоа што луѓето не сакаат да им изгорат куќите, не затоа што некој однапред пресметал колку екипи треба Пелагонија во втората половина од август.

Теренот што крие бомби од Првата светска војна

Во Маково огнот е локализиран, но чадот сè уште се гледа на мал непристапен дел. Причината зошто е непристапен е неверојатна: на тој терен има експлозивни средства заостанати од Првата светска војна.

Значи пожарникар што сака да го изгасне последното жариште мора да пресметува дали ќе стапне врз нешто што лежи таму повеќе од сто години. Тоа не е метафора за запуштеност – тоа е буквална, физичка запуштеност што чека некој да ја исчисти.

Општина Битола им се заблагодари на сите и апелираше до граѓаните да не палат оган на отворено. Апелот е точен. Но апелот не е мерка, и не е она што недостига кога подметнувањето е потврдено на секоја локација – недостига некој да одговара за палењето, а тоа во соопштенијата не се спомнува.