Жителите на кумановското село Шупли Камен излегоа на протест и најавија блокади сè додека не запре вадењето песок од коритото на Пчиња. Причината е дозвола: Министерството за животна средина и просторно планирање ја издало, инвеститор е АД „Водостопанство“, а работата на терен ја врши приватната фирма „Логистик“ ДООЕЛ од Куманово.

На таблата покрај реката пишува дека станува збор за вадење песок, чакал и камен од коритото и бреговите на Пчиња, на должина од 1.000 метри, од Зубовце до Шупли Камен – официјално, „заради уредување на режимот на водите“. Жителите велат дека за десетина дена фирмата веќе го поткопала коритото, оставила високи брегови и исушени дрвја.

„Ако исцрпат уште еден метар под нивото на речното корито, водата ќе се повлече од бунарите и од базенот на селскиот водовод“, предупредува Гоце Станковски, претседател на Месната заедница. Селото има околу 200 домаќинства, а без вода за наводнување, велат, веќе останало.

Филм што селото веќе го гледало

Ова не е прв пат. Според жителите, пред шест-седум години друга фирма вадела песок од истата река и во коритото оставила дупки длабоки по 6-7 метри. Во нив, велат, се удавило 14-годишно дете, а имало и уште три жртви. По тогашните протести, во 2019 година, фирмата добила трајна забрана за работа. Мештаните тврдат дека реката оттогаш не донела доволно песок за да се врати во првобитната состојба, а институциите, како што велат, сега донеле ново решение без да ја погледнат состојбата на терен.

Жителите имаат и бројка што боли повеќе од прашината од камионите. Според информациите што ги имаат, претходната фирма на „Водостопанство“ му плаќала по 60 денари за кубик песок, а го продавала по 1.300 до 1.500 денари. Каков е договорот со новата фирма, не знаат. Ако веќе се вади државен ресурс, бараат барем да се плаќа по пазарна цена, парите да одат во буџетот, а не во приватни џебови.

Инспекторите: дозволата е во ред

На терен излегоа државен и општински инспектор за животна средина. Одговорот е познат: операторот има дозвола, неправилности не се утврдени, а запирањето на работата не е во нивна надлежност – тие проверуваат само дали фирмата работи според договорот. „Тука сме да ги заштитиме граѓаните, доколку има непочитување“, рекоа од инспекторатот.

Тука е јазолот. Ако сè е по закон, а селото гледа како реката му се поткопува пред очи, тогаш проблемот не е во фирмата што работи по договор, туку во тоа кој и врз основа на што го потпишал договорот. Дали некој во министерството ја прочитал историјата на оваа река пред да издаде нова дозвола?