Во Драчево, во „Паркот на бранители“, се одржа едукативна трибина под мотото „Заедно за рано откривање, заедно за живот“. Организатори се Општина Кисела Вода и здружението „Хема-онко“, а настанот ја отвори кампањата „Розев Октомври“ во таа општина.

Говореа лекари со име и презиме, што е важно за ваква тема: специјалистката д-р Албина Чресловник Пупакоски, медицинската сестра Јасмина Јовческа од Универзитетската клиника за радиотерапија и онкологија, и д-р Славица Чалчевска, радиолог и интернист од ГОБ „8 Септември“. Свое искуство сподели и жена која петта година се соочува со ракот на дојка – членка на „Хема-онко“.

Разликата што најчесто се меша

Од целата кампања, една дистинкција заслужува да се повтори погласно отколку сите слогани. Раното откривање и скринингот не се исто.

Раното откривање значи човекот сам да препознае промена и навреме да појде на лекар. Организираниот скрининг значи здравствениот систем сам да ги повика луѓето од одредена возрасна група на преглед, по протокол, без тие да бараат ништо.

Првото зависи од информираноста на поединецот. Второто зависи исклучиво од државата. И токму второто е местото каде кампањата завршува, а обврската на институциите почнува.

Затоа вистинското прашање што го отвора „Розев Октомври“ не е дали жените знаат дека треба да одат на преглед – најголем дел знаат. Прашањето е колку жени лани добиле повик за мамографски скрининг, колкав дел од целната група тоа го покрива, и колку време поминува од сомневање до дијагноза и од дијагноза до почеток на терапија. Тие бројки постојат во системот. Не се објавуваат заедно со розовата лента.

Кампањата во Кисела Вода продолжува со уште една трибина на 26 септември и ќе заврши со „Розов пикник“ кај Школка во Градскиот парк. Настаните од овој тип имаат јасна вредност: ја вадат темата од просторот на стравот и молкот, а сведоштвата на луѓе што поминале низ болеста ја намалуваат стигмата подобро од секоја брошура.

Но еден месец свест не е здравствена политика. Мерката за успех на октомври нема да биде колку розови ленти ќе се видат, туку дали во ноември прегледот ќе биде побрз, подостапен и поблизок до човекот што се двоуми дали да појде. Времето изгубено во двоумење е најскапото во целата приказна – а дел од тоа време го создава самиот систем, со листи на чекање.