Од Новаци стигна список од проекти што звучи импресивно кога ќе се прочита наеднаш: 26 милиони денари за водовод и канализација во индустриската зона, околу 50 милиони за внатрешните улици, осветлување на Индустриска улица 3. Вкупно околу 77,5 милиони денари вложени во зоната. Плус пречистителна станица во Добромири за 31 милион, систем за наводнување за околу 90 милиони – и тој, за разлика од другите, е грант од Европската Унија преку ИПА-програмата.

Но еве го првиот детал што вреди да се забележи. Додека едните соопштенија зборуваат за 77,5 милиони достигнати во индустриската зона, градоначалникот Стевче Стевановски истата зона ја опишува како „најголемиот инфраструктурен проект во историјата на Општина Новаци, со вкупна инвестиција до 120 милиони денари“. Разликата меѓу вложеното досега и најавеното вкупно е околу 42 милиони денари. Тоа не е контрадикција – едното е реализирано, другото е план. Проблемот е што двете бројки патуваат во јавноста без таа разлика да биде кажана.

Двете фабрики

Резултатот, според соопштението, е дека две компании кои купиле градежни парцели добиле одобренија и започнале со изградба. Две. За 77,5 милиони денари вложена инфраструктура, засега две градилишта – и ниту еден отворен погон.

Тоа не мора да значи неуспех. Индустриска зона со комплетна инфраструктура е претпоставка за инвестиции, не инвестиција сама по себе, и ефектот се мери во години, не во месеци. Но токму затоа реченицата што ја повторува и градоначалникот – „нови фабрики, нови компании и нови работни места“ – останува ветување во идно време. Бројката што недостасува во целото соопштение е единствената што вистински ја интересира жителот на Новаци: колку луѓе се вработени досега.

Останатиот список е урбана и социјална рутина што секоја општина ја прави: нова машина за метење улици, кипер грајфер, камион подигнувач, канти за селекција на отпад. Засадени 1.100 садници кај спортско-рекреативната патека и уште 130 јавори во индустриската зона. Асфалтиран пат до манастирот „Рождество на Пресвета Богородица“ и поплочено плато пред манастирската сала, вкупно околу 20 милиони денари.

Субвенциите за младите се најконкретниот дел: 10.000 денари еднократно за првоодделенците, по 6.000 за учениците од второ до деветто, таблети за четврто одделение, 12.000 денари за студентите што запишуваат прва година на државен факултет, и субвенционирани возачки дозволи за лица до 26 години. Тоа се пари што стигнуваат директно кај домаќинствата, и за нив не треба да се чекаат години за да се види ефектот.

Прашањето што останува е зошто целиот овој список се објавува како партиско соопштение, а не како општински извештај со табела на реализација. Кога буџетски проект се презентира преку партија, границата меѓу тоа што општината го направила и тоа што некој го ветува престанува да биде видлива – а таа граница е токму она што гласачот треба да го види.