Романија денес потопува четири баржи натоварени со камен во коритото на Дунав. Не поради несреќа, туку по план. Целта е протокот на водата да се пренасочи и да стигне до нуклеарната централа Черноводе, чиј прв реактор веќе е затворен – едноставно затоа што немало доволно вода за ладење.

Од претпријатието „Романски води” соопштија дека баржите ќе бидат потопени по 14 часот. Тоа е втората ваква интервенција за неколку дена. Пред тоа романската војска изврши детонација на карпата Паржоаја, за да го сврти текот на реката кон ракавецот Стар Дунав и така да ја снабди централата. Вршителот на должноста министер за одбрана Раду Мируца изјави дека операцијата била успешна.

Два сантиметри како воена вест

Резултатот, според експертите: нивото на Дунав во областа на Черноводе е стабилно, дневниот пад од два сантиметри е запрен, а потоа е забележано благо покачување од два сантиметри. Тоа е целиот принос од кревање карпа во воздух.

Прогнозата, сепак, не се менува многу. Националниот институт за хидрологија и водостопанство предвидува понатамошен дневен пад од два до три сантиметри, што значи дека до 9 август се очекува водостој од минус 233 сантиметри. Со други зборови: реката ќе продолжи да се повлекува побрзо отколку што војската може да ѝ ја враќа водата.

Сметката што ја оправдува динамитот

Мируца ја објасни математиката отворено, и таа реченица вреди да се прочита двапати: „Дополнителен ден работа на централата Черноводе е околу три пати финансиски поефикасен од трошоците за овие операции, односно рушењето на карпата.”

Преведено: еден ден струја вреди трипати повеќе отколку да кренеш карпа во воздух и да потопиш четири баржи. Тоа е точно, и токму затоа е вознемирувачко. Кога дигањето на речно корито во воздух е економски исплатливо, не гледаме снаодливост – гледаме систем што работи со толку тесна маргина што секој вонреден потег се исплати.

Десет проценти помалку струја

Затворањето на првиот блок на Черноводе оваа недела го намали домашното производство на енергија за десет проценти. Ако падне и вториот блок – а падот на протокот носи токму таков ризик – ударот врз домашното производство на струја ќе биде значаен.

Тука приказната престанува да биде романска. Југоисточна Европа е испреплетена електрична мрежа, а десет проценти помалку производство во една држава не останува во таа држава. Регионот увезува и извезува струја во зависност од тоа кој во кој момент има вишок. Кога летото ги гаси реакторите на еден сосед, никој не останува само набљудувач.

Романија денес фрла камен во реката за да купи уште неколку дена работа на еден реактор. Прашањето што виси над целиот слив е едноставно: што се фрла следното лето?