Skip to content

Си Џинпинг прима Трамп, Путин и Вучиќ во еден месец: Пекинг како нова дипломатска точка – и порака за Балканот

1 мин. читање
Сподели

Српскиот претседател Александар Вучиќ објави дека во следниот месец ќе биде во Кина – на државна и официјална посета која ќе трае пет до шест дена. Според Вучиќ, кинескиот претседател Си Џинпинг во истиот период ќе ги прими и Доналд Трамп и Владимир Путин. Тоа ќе значи дека во Пекинг во еден месец ќе се сретнат претседатели на три земји кои го дефинираат тековниот глобален поредок.

Вучиќ оваа посета ја опиша како „најважна во неговата политичка кариера”. Темите што ќе се покриваат: роботика, вештачка интелигенција, воено-техничка соработка, инфраструктура, и реформа на образовниот систем. Ова не е краток список. Тоа е целосен пакет за преструктурирање на странските односи на Србија.

Во истиот настан, Вучиќ дроги најпровокативната реченица: „Сега би имале со што да одиме во војна, но не сакам војна, бидејќи на граѓаните им вет ветив мир.” Тоа е изјава со две главни зацртувања. Прво, потврда дека Србија со надвоени средства е значително поарма од 1999 година кога НАТО ја бомбардираше Југославија. Второ – дека таа сила постои како опција, не како сценарио.

За какво вооружување зборува Вучиќ? Според неговите изјави, Србија купила значителни количини оружје и воена опрема, вклучувајќи моќно оружје од Израел. Тоа е важна детал. Израел во последниот декаль продаде на Србија дронови, противвоздушни системи, и електронско-војни уреди. Истовремено, Србија купуваше воено возила од Кина и системи од Русија. Тоа е стратегија на „диверзификувано вооружување” – купи од сите страни, не зависи од една.

Косово повторно е „на масата за преговори,” вели Вучиќ. Не дава детали, но потврдува дека постоjат разговори. На балканска перспектива тоа значи дека статусот на Косово – 17 години после еднострано прогласеното независност – сè уште останува отворен прашање во српската политичка дефиниција. Ниеден српски претседател не може да се обврзе на признавање и да остане претседател.

Што е значењето за Балканот? Вучиќ ја позиционира Србија како сточен играч. Со Кина по две недели, со Русија и Трамп во истата средина, со Израел како воен партнер. Македонија, Албанија, Северна Македонија и Босна – сите се мали играчи во оваа геометрија. Вучиќ создава илузија дека може да зборува со сите истовремено, а тоа е стратегија која на краток рок носи влијание, но на долг рок носи непредвидливост.

Прашањето за намерата зад изјавата „би имале со што во војна, но не сакаме”: зошто му е важно тоа да го каже сега? Тоа е порака до Косово, до Босна (особено по реториката околу Република Српска), и до Албанија. Не е директна закана – тоа би било глупаво и контрапродуктивно. Но е „потсетничка” дека Србија има капацитет. Балканската политика е често за тонoвите, не за фактите. И тонот вчера беше: спремни сме, не сакаме, ама спремни сме.