Српскиот претседател Александар Вучиќ најави дека неговата престојна посета на Кина ќе биде „најважната во неговата политичка кариера”. Изјавата е во духот на Вучиќ – со јасна порака за домашната публика дека тој оди надвор од стандардниот европски рамник.

Според Белград, посетата ќе биде државна и официјална, ќе трае 5-6 дена, и ќе вклучи разговори за роботика, вештачка интелигенција, воено-техничка соработка, економија, инфраструктура и образовни реформи. Кинескиот претседател Си Џинпинг следниот месец треба да прими и лидери на САД и Русија.

Што значи ова за Балканот? Прво – дека Кина веќе не е „далечен партнер” за Србија. Таа е централен играч во неколку клучни сектори. Воено-техничката соработка веќе е реалност (договорите за HQ-22 ракетни системи, за беспилотни летала). Инфраструктурата на коридорите во Србија е претежно кинески финансирана.

Втор сигнал – Вучиќ паралелно изјави дека „денес имаме со што да одиме во војна, Србија е посилна од кога било”. Тие изјави не се случајни – тие ја обележуваат геополитичката позиција на Белград. Не како „европска земја во преговори за членство” – туку како регионална сила со кинески поддржани способности.

За Македонија прашањето е јасно: што правиме ние? Скопје е веќе во НАТО. Не може ниту да оди со кинеска воена технологија, ниту да биде „рамноправен партнер” со Кина на ниво на договори за инфраструктура. Останува дискретна економска соработка – која има свои граници.

Вучиќ зборува за образованието како „една од најважните теми”. Тоа е чудна изјава за човек кој месеци ги избегнува протестите на студентите низ целата земја. Но во контекст на разговори со Кина, образованието не е она што го разбираме во Скопје – тоа е инвестиција во STEM кадри, технолошки центри, и заеднички истражувачки програми.

Косово? Вучиќ повторил дека Србија е посветена на мирно решение. Но тоа е реторика без содржина. Реалните потези – воени, дипломатски, енергетски – идат во спротивна насока.

Балканот гледа уште една епизода од старата геополитичка приказна. Србија – со една нога во ЕУ преговорите, со друга во БРИКС-овите коридори. И со порака до соседите: ние сме посилни. Сите тоа мора да го имате во вид.

Што ќе извлече Македонија од тоа? Зависи дали воопшто планираме да извлечеме нешто – или само ќе ја коментираме посетата како фуснота во вестите.