Србија гори веќе повеќе од месец дена, а претседателот Александар Вучиќ отиде до Делиблатската песочара за да ѝ каже на нацијата дека таа е – велесила. „Ние сме европска велесила во гаснењето пожари“, изјави тој, додавајќи дека српските хеликоптери се подобри од европските, бидејќи носат поголем товар. Пожарот таму гори од 21 јули.

Бројките што ги наведе самиот Вучиќ звучат како успех сè додека не се прочитаат внимателно: нема загинати, нема изгорени објекти. Изгорело едно мобилно тоалетче. Тројца пожарникари се нашле во опасност од огнено виорче. Тоа е списокот на штета што власта го нуди како доказ за врвна ефикасност – додека истиот тој пожар опфатил околу 3.960 хектари, од кои 3.111 хектари шума.

Кога помошта не била потребна, па одеднаш била

Најинтересниот дел од приказната не е пожарот, туку хронологијата на изјавите. На 7 август министерот Дачиќ тврдеше дека Шпанија и Франција бараат помош од Србија, а не обратно. На 16 август Вучиќ рече дека помош била понудена, но не била потребна. А сега на теренот работат Блек хок хеликоптери од Чешка, Словачка и Романија, плус руски Илјушин – и тоа рускиот бил побаран прв, поради поголемиот капацитет.

Значи, велесила која прима помош од три соседни држави и една далечна. Дали е тоа велесила или е тоа обичен, нормален систем на меѓусебна помош каков што постои низ цела Европа секое лето? Разликата е само во тоа што другите не одржуваат прес-конференција за да го објават тоа.

Деветте години опрема

„Во последните девет години набавивме повеќе опрема отколку во претходните триесет“, рече Вучиќ. Реченицата е дизајнирана да звучи како инвестиција, но кажува и нешто друго: триесет години речиси ништо не се купувало. Кога една држава набавува противпожарна опрема дури откако шумите ѝ горат со недели, тоа не е стратегија – тоа е реакција.

Балканот ја знае оваа сцена напамет. Лето, пожар, министер во заштитен елек, камери, и бројка од хектари што никој подоцна нема да ја провери. Прашањето што останува не е колку хеликоптери има Србија, туку зошто едно шумско подрачје гори повеќе од еден месец во држава која самата себеси се прогласува за велесила во гаснењето.