Од санкции до Мар-а-Лаго: Додик наводно оди на МАГА-гала кај Трамп, а патот го платила Република Српска со милиони за лобисти

Пред четири години Вашингтон го ставаше на листата на санкции. Следната недела, ако се потврдат информациите, Милорад Додик ќе шета низ Мар-а-Лаго.

Поранешниот претседател на Република Српска, според угледен американски магазин што се повикува на повеќе извори запознаени со неговите планови, треба да учествува на собирот CPAC Circle Retreat and Gala, од 4 до 7 ноември, во резиденцијата на Доналд Трамп во Флорида. Таму Американската конзервативна унија собира членови на Трамповата администрација, републикански сенатори и донатори за да зборуваат за резултатите од изборите за Конгрес на 3 ноември и за претседателските избори во 2028 година.

Ништо сè уште не е потврдено. Изворите предупредуваат дека деталите може да се сменат, канцеларијата на Додик не одговорила, а шефот на Унијата Мет Шлап не сака да го потврди неговото доаѓање: ќе имало интересна група донатори и важни гости, но имињата на оние што не се говорници нема да се објавуваат. Дали Трамп воопшто ќе биде таму, исто така не се знае. Гала со листа што никој не сака да ја покаже – тоа кажува доволно за каков вид гости станува збор.

Цената на новиот имиџ

Патот од санкции до Флорида не се минува бесплатно. Според магазинот, враќањето на Додик во круговите блиски до Трамп е резултат на широка лобистичка кампања, платена со милиони долари што властите на Република Српска ги потрошиле по враќањето на Трамп во Белата куќа. Целта била Додик во Вашингтон да престане да биде човек под санкции и да стане неправедно прогонуван политичар и заштитник на христијанските вредности.

Имињата на платниот список звучат како гостинска листа на самиот Трамп. За Додик и неговите соработници работеле поранешниот личен адвокат на Трамп, Руди Џулијани, и поранешниот гувернер на Илиноис, Род Благоевич, кого Трамп го помилува. Ангажирана била и фирмата во која работи Кејти Вајлс, ќерка на шефицата на кабинетот на Белата куќа, Сузи Вајлс. А пред овогодишните избори во Босна и Херцеговина, Владата на Република Српска ги ангажирала и Џејмс Блер и Крис ЛаЧивита, двајца важни политички советници на Трамп. Кога работата излезе во јавност и Трамп ги критикуваше на Truth Social, тие ги донираа хонорарите во фондот за неговата претседателска библиотека.

Додик не криеше за што станува збор. „Да не беше величествената победа на Доналд Трамп, денес веројатно ќе бевме политички трупови“, им порача на своите приврзаници по успехот на неговата партија на изборите. Благодарност упати и до Владимир Путин, кого неодамна го нарече еден од најмирољубивите лидери на нашето време.

Од црната листа до Флорида

Администрацијата на Џо Бајден го санкционираше во 2022 година поради корупција и поткопување на Дејтонскиот мировен договор, обиди за создавање паралелни институции и поттикнување етнички и верски поделби. Санкциите потоа се проширија на семејството, соработниците и фирмите поврзани со нив. Минатата година беше правосилно осуден за непочитување на одлуките на високиот претставник за БиХ, ја загуби функцијата претседател на Република Српска и доби шестгодишна забрана за вршење јавни функции. Пресудата ја отфрла како политички мотивирана.

Потоа се случи октомври 2025: Трамповата администрација му ги укина санкциите, а американската канцеларија за контрола на странски средства одлуката не ја образложи јавно. Според магазинот, функционери на администрацијата барале и заминување на високиот претставник Кристијан Шмит, кој со години беше во судир со Додик. Шмит ја напушти должноста во мај оваа година и подоцна изјави дека бил под голем и неочекуван притисок од САД.

Дипломати и аналитичари стравуваат дека промената на американскиот однос дополнително ќе ги охрабри неговите сепаратистички планови и ќе ја загрози стабилноста на БиХ. Сегашни и поранешни американски функционери предупредуваат дека Додик може да се обиде да ги оствари своите цели додека Трамп е на власт, знаејќи дека евентуална демократска администрација по 2028 би била помалку попустлива.

Балканот со децении учи да чека: на шалтерите во Брисел, по коридорите на Вашингтон, со реформи, стратегии и извештаи за напредок. Човек со правосилна пресуда и забрана за функции сега, ако изворите се точни, се спрема за гала во Флорида. Дали излегува дека најбрзиот пат кон Запад не минува преку реформи, туку преку вистинскиот лобист?