Трактори среде Струмица. Трет ден. Транспарент на кој пишува дека човекот предал педесет тони црвен пипер, а децата дома јадат сув леб. Тоа е целата економија на ајварката собрана во една реченица, поточна од кој било владин извештај.

Земјоделците од струмичко, предводени од здружението „Млади Муртино”, го блокираа центарот на градот и крстосницата кај Робово со трактори и земјоделска механизација. Барањата се конкретни и лесни за проверка.

Гоце Јовев од здружението ги наведе: „Бараме зголемени и фиксно дефинирани цени и тие да важат за цела сезона. Бараме прва класа пиперки да се откупува по цена од 50 денари, прва и втора за 40 и втора класа за 20 денари. Преработувачките капацитети да ја извршат исплатата на предадените количини во рок од три месеци, а од државата бараме исплата на субвенциите.”

Значи не се бара милостина – се бара цена што важи цела сезона и рок за плаќање. Тоа се двете работи што ги има секој друг бизнис во државата и што земјоделецот ги нема.

Бројката што ја кажува целата приказна

Лани мешана прва и втора класа се откупувала по 35 до 40 денари за килограм. Годинава цената е 25 денари. Значи меѓу две сезони приходот по килограм паднал за околу третина, додека трошоците за репроматеријали пораснале. Земјоделецот Борче Стојанов посочи и дека ветрот уништил над 30 пластеници.

Министерот за земјоделство Борче Серафимовски дојде во Струмица и се сретна одделно со производителите и со откупувачите. Изразил подготвеност да излезе во пресрет на барањата, но појасни дека мора да разговара со преработувачките компании кои ја одредуваат сегашната цена од 25 денари. Фиксна цена не беше договорена.

Од здружението пораката е недвосмислена: „Вчера министерот вети дека ќе обезбеди повисоки откупни цени. Ако не добиеме прифатлива цена што ги покрива трошоците на производство, продолжуваме со протести од вторник.”

Суштината е поголема од оваа сезона. Производителот не може да пресмета колку вреди неговата година на работа сè додека не дојде бербата и додека некој друг не ја објави цената. Тоа е структурна несигурност што ги држи илјадници семејства во регионот – и во производството, и во транспортот, и во преработката.

Блокадата на пат е симптом, не решение. Решението е она што не се појавува ниту оваа година: транспарентни правила за цена договорени пред берба, не после неа. Додека тоа не постои, секој август ќе изгледа исто – трактор на асфалт и министер што ветува средба.