Четириесет и шест милиони денари. Околу 750 илјади евра. Толку исплатил Град Скопје во изминатата година како надомест на граѓани каснати од бездомни кучиња. Тоа не е буџет за решавање на проблемот – тоа е буџет за плаќање на последиците од нерешениот проблем.

Само до 24 јуни годинава, ЈП „Лајка” примило 710 пријави од граѓани за заловување на бездомни кучиња. Стационарот има официјален капацитет од 140 места, а во моментов таму се згрижени околу 180 кучиња – разликата е покриена со надворешни боксови за групно чување.

Бројките што ја објаснуваат математиката

Мониторингот од 2023 година покажал дека на територијата на Скопје имало околу 4.000 улични кучиња, од кои приближно 48 отсто биле стерилизирани. Но податокот што ретко се спомнува е друг: во Скопје има околу 40.000 регистрирани сопственички кучиња, а само околу 9 отсто од нив се стерилизирани.

Тоа значи дека изворот на проблемот не е првенствено на улица – тој е зад врата. Од претпријатието посочуваат дека причините се поврзани и со неодговорно сопствеништво и со неконтролирано размножување на домашните кучиња. Мониторингот покажал и дека околу 18 отсто од кучињата затекнати на улица биле сопственички, но оставени без надзор.

Минатата година биле заловени околу 1.000 кучиња, од кои околу 850 стерилизирани. По заловувањето кучето минува ветеринарен третман – стерилизација, вакцинација против беснило, микрочипирање и ушна маркичка – и потоа вообичаено се враќа на локацијата од која било земено. Исклучок постои ако е пријавено каснување поткрепено со медицинска документација.

Кучиња што „се појавиле преку ноќ”

Најнепријатниот дел од приказната доаѓа од терен. Жителка на Тафталиџе раскажува дека група кучиња се појавила во населбата минатата есен и оттогаш се задржува на исто место. Ниту едно од нив претходно не им било познато на жителите, а немале ниту ушни маркички. Меѓу групата имало и женки со мали кученца.

Од ЈП „Лајка” за истата група велат дека според теренските согледувања станува збор за кучиња што не се автохтони за тоа подрачје, и дека фактот што целата група се појавила истовремено, а ниту едно не било претходно третирано, создава основано сомнение дека животните биле дислоцирани од друга општина надвор од Скопје.

Значи некој ги натоварил и ги истоварил во туѓа населба. Тоа не е проблем со кучиња – тоа е проблем со луѓе, и тој нема ниту казна, ниту име, ниту постапка во оваа приказна.

Граѓанин од Ѓорче Петров, кој сега води постапка за надомест на штета, раскажува дека неколку дена пред Нова година пред влезот на зградата го пречекала група од шест кучиња. Го опколиле и почнале да скокаат кон него, а едно од најголемите го каснало за нога. Истата вечер побарал лекарска помош во Државната болница.

На почетокот на годинава беше најавена инвестиција од 30 милиони денари за проширување на капацитетите на ЈП „Лајка”. Споредбата е сама по себе доволна: 30 милиони за проширување, наспроти 46 милиони исплатени само за отштети во една година. Град Скопје не одговорил на прашањата поврзани со темата.

Тоа е системот во една реченица – плаќа повеќе за последицата отколку за решението, и потоа молчи кога ќе го прашаат зошто.