Dyzet e gjashtë milionë denarë. Rreth 750 mijë euro. Kaq ka paguar Qyteti i Shkupit vitin e kaluar si kompensim për qytetarët e kafshuar nga qentë endacakë. Ky nuk është buxhet për zgjidhjen e problemit - është buxhet për pagesën e pasojave të një problemi të pazgjidhur.

Vetëm deri më 24 qershor të këtij viti, NP „Lajka” ka pranuar 710 paraqitje nga qytetarët për kapjen e qenve endacakë. Strehimorja ka kapacitet zyrtar prej 140 vendesh, ndërsa aktualisht atje janë strehuar rreth 180 qen - dallimi mbulohet me bokse të jashtme për mbajtje në grup.

Shifrat që e shpjegojnë matematikën

Monitorimi i vitit 2023 tregoi se në territorin e Shkupit kishte rreth 4.000 qen rruge, nga të cilët afërsisht 48 për qind ishin sterilizuar. Por e dhëna që rrallë përmendet është një tjetër: në Shkup ka rreth 40.000 qen të regjistruar me pronarë, ndërsa vetëm rreth 9 për qind e tyre janë sterilizuar.

Kjo do të thotë se burimi i problemit nuk është së pari në rrugë - është pas derës. Nga ndërmarrja theksojnë se shkaqet lidhen edhe me pronësinë e papërgjegjshme edhe me shumimin e pakontrolluar të qenve shtëpiakë. Monitorimi tregoi gjithashtu se rreth 18 për qind e qenve të gjetur në rrugë ishin me pronarë, por të lënë pa mbikëqyrje.

Vitin e kaluar u kapën rreth 1.000 qen, nga të cilët rreth 850 u sterilizuan. Pas kapjes qeni kalon nëpër trajtim veterinar - sterilizim, vaksinim kundër tërbimit, mikroçipim dhe shenjë veshi - dhe pastaj zakonisht kthehet në vendin nga i cili është marrë. Përjashtim ka nëse është paraqitur kafshim i mbështetur me dokumentacion mjekësor.

Qen që „u shfaqën brenda natës”

Pjesa më e pakëndshme e historisë vjen nga terreni. Një banore e Taftalixhesë tregon se një grup qensh u shfaq në lagje vjeshtën e kaluar dhe që atëherë qëndron në të njëjtin vend. Asnjë prej tyre nuk u kishte qenë i njohur banorëve më parë, dhe nuk kishin as shenja veshi. Në grup kishte edhe femra me këlyshë të vegjël.

Nga NP „Lajka” për të njëjtin grup thonë se sipas vëzhgimeve në terren bëhet fjalë për qen që nuk janë autoktonë për atë zonë, dhe se fakti që i gjithë grupi u shfaq njëkohësisht, ndërsa asnjë nuk ishte trajtuar më parë, krijon dyshim të bazuar se kafshët janë zhvendosur nga një komunë tjetër jashtë Shkupit.

Pra dikush i ngarkoi dhe i shkarkoi në një lagje të huaj. Ky nuk është problem me qentë - është problem me njerëzit, dhe ai në këtë histori nuk ka as dënim, as emër, as procedurë.

Një qytetar nga Gjorçe Petrovi, që tani ndjek procedurë për kompensim dëmi, tregon se pak ditë para Vitit të Ri para hyrjes së ndërtesës e priti një grup prej gjashtë qensh. E rrethuan dhe filluan t'i hidheshin, ndërsa një nga më të mëdhenjtë e kafshoi në këmbë. Po atë mbrëmje kërkoi ndihmë mjekësore në Spitalin Shtetëror.

Në fillim të këtij viti u njoftua një investim prej 30 milionë denarësh për zgjerimin e kapaciteteve të NP „Lajka”. Krahasimi mjafton vetvetiu: 30 milionë për zgjerim, përballë 46 milionëve të paguar vetëm për dëmshpërblime brenda një viti. Qyteti i Shkupit nuk u përgjigj në pyetjet lidhur me temën.

Ky është sistemi në një fjali - paguan më shumë për pasojën se sa për zgjidhjen, dhe pastaj hesht kur e pyesin pse.