Вучиќ ја распушти Скупштината и закажа предвремени избори за 25 октомври. Одлуката ја потпиша врз основа на предлог на сопствената влада, што значи дека власта сама си ги побара изборите од себе – постапка која на хартија изгледа институционално беспрекорно, а во пракса значи дека и датумот и темпото ги одредува оној кој веќе владее.

Во обраќањето до граѓаните Вучиќ ја држеше умерената реторика. „Граѓани на Србија, сигурно ќе имате прилика да бирате меѓу многу опции. Ве молам тоа да го направите на мирен и достоинствен начин“, порача тој, додавајќи дека е важно да се почитуваат различните политички мислења, правото на слободно собирање и слободата на изразување. Речиси секој што ги следеше улиците во Србија последниве година и половина ќе го прочита тој пасус двапати.

Затоа што токму тие улици се вистинската причина. Вучиќ сам призна дека изминатите месеци донеле „големи турбуленции на домашната политичка сцена“, но веднаш ја додаде и рамката во која сака да се гледа тоа: „Со учество на странски сили имавме немири и поделено општество.“ Формулацијата е позната на целиот Балкан – кога протестите траат подолго од очекуваното, вината се сели надвор од границата.

Реченицата што кажува повеќе од целото обраќање

„Урнат е поредокот во светот што беше воспоставен во 1945 година“, изјави Вучиќ, поставувајќи ја својата одлука во контекст на глобален пресврт. Тоа е класична техника: домашните избори се пакуваат како одговор на светска нестабилност, а не како одговор на притисок од сопствените граѓани. Кој друг лидер во регионот не ја сака истата рамка?

Најоткривачки е образложението зошто изборите се сега. „Дали ни беа изборите неопходни сега? Да ги нема ваквите тензии, да ги нема ваквите политички разидувања и судири, секако не би биле потребни“, рече Вучиќ, и потоа ја додаде реченицата што ретко се слуша од шеф на држава: „Секое одложување би го загрозило Експо и опстанокот на демократијата.“ Експо. Меѓународна изложба во Белград, ставена во иста реченица со опстанокот на демократијата.

Србија влегува во изборна кампања со заклучен процес кон Европската унија – ниту еден нов кластер во преговорите не е отворен од 2021 година. Изборите на 25 октомври нема да го одблокираат тоа сами по себе, но ќе покажат колку долго една власт може да ја држи улицата и Брисел истовремено на чекање.