Тринаесет потврдени случаи на западнонилска треска во земјава, заклучно со 30 јули. Десет пациенти хоспитализирани на Универзитетската клиника за инфективни болести и фебрилни состојби. Тројца во критична состојба. Тоа е официјалниот податок на Министерството за здравство и тој заслужува да се прочита без паника, но и без потценување.

Што значат овие бројки, а што не значат

Најголемиот дел од инфекциите со овој вирус минуваат без никакви симптоми. Според податоците на Европскиот центар за превенција и контрола на болести, околу 20 отсто од заразените развиваат треска и полесни симптоми, а помалку од еден процент развиваат болест што го зафаќа централниот нервен систем.

Епидемиологот д-р Никола Даниловски го објаснува тоа прецизно: „Тешката форма се јавува кај само еден процент од сите инфицирани лица. Најчесто тоа се повозрасни лица, граѓани со хронични заболувања и лица со многу ослабен имунитет“. Тешката форма може да предизвика воспаление на мозокот или на мозочните обвивки, слабост и нарушена свест.

Значи, тринаесет потврдени случаи не значи дека вирусот тукушто пристигнал. Значи дека тринаесет луѓе развиле симптоми доволно изразени за да бидат тестирани. Институтот за јавно здравје потврдува дека во Македонија постои локална циркулација на вирусот и дека случаи најчесто се регистрираат во летните и есенските месеци.

Реакцијата: прскање ноќе, и еден важен приговор

Министерството за здравство го задолжи Центарот за јавно здравје – Скопје да спроведе дополнителна терестична, односно земјена адултицидна дезинсекција против комарци. Вонредниот третман беше спроведен во текот на ноќта. Одлуката им налага на сите локални самоуправи каде има заболени веднаш да спроведат вонредна земјена дезинсекција. Град Скопје веќе ја заврши десеттата редовна фаза од аеросолната и теристичката дезинсекција.

Тука Даниловски прави разлика што вреди да се задржи: во овој период е потребна токму терестична, локална дезинсекција насочена кон местата каде комарците се размножуваат – не само прскање од воздух. Тој оценува дека вистинската ефикасност на институционалните мерки ќе може да се анализира дури по завршувањето на сезоната.

Тоа е учтив начин да се каже: сѐ уште не знаеме дали прскањата работат. И тоа е точна научна позиција, но и потсетник дека десет фази дезинсекција не се исто што и десет фази резултат.

Тоа што секој може да го направи во сопствениот двор

Вирусот го пренесуваат комарците од родот Culex, особено обичниот домашен комарец Culex pipiens. Тие се заразуваат преку птиците, а потоа вирусот може да го пренесат на луѓето и животните. Нема пренос директно од човек на човек. Нема ниту специфична вакцина или лек – заштитата целосно зависи од превенција.

Апелот на епидемиологот е конкретен: користете средства против комарци, носете облека што покрива поголем дел од телото, и отстранете ја застојаната вода. Вода во тацни под саксии, кофи, садови за домашни миленици, олуци и стари автомобилски гуми – сето тоа е место за размножување. Доволна е и мала количина вода за да се положат јајца.

Тоа е делот што ниту едно министерство не може да го спроведе наместо вас. Прскањето убива возрасни комарци една ноќ. Испразнетата тацна под саксијата ги спречува следните две недели.

Регионот: Грција со четири смртни случаи

Во соседна Грција, Националната организација за јавно здравје регистрираше четири смртни случаи од компликации на вирусот, сите кај лица над 65 години. Од почетокот на годината до 29 јули таму се регистрирани 42 случаи на инфекција, од кои 37 со енцефалитис или менингитис. Само во претходната недела – 21 нов случај.

Здравствените власти кај нас упатија и апел до пчеларите да го следат распоредот на најавените вонредни прскања за да ги заштитат своите пчелни семејства. Детаљ што покажува дека дури и точната мерка има цена што некој ја плаќа.

Пораката на епидемиологот не е паника, туку дека сезоната не е завршена и дека нови поединечни случаи се очекувани во наредните недели. Тоа е реченица со која вреди да се живее до октомври – без страв, но и без празни тацни под саксиите.