Двe руски беспилотни летала влегоа во Латвија и се срушија. Едниот падна на нафтено складиште во градот Резекне, околу 40 километри од границата со Русија. Пожарот од падот се изгасна пред да стигнат пожарникарите. Латвиските власти издадоа предупредувања за дроновите за граѓаните кои живеат покрај границата и ги замолија да останат во своите домови.

Сите училишта во Резекне ќе бидат затворени. Војската, полицијата и спасувачките служби се на местата на падот. Во меѓувреме, латвиските вооружени сили соопштија дека „можната закана во латвискиот воздушен простор е завршена”. Тоа е стандарден одговор – но на терен, нафтено складиште веќе горе. Одговор „по пожарот”.

Ова не е првиот инцидент. На крајот на март, неколку украински дронови погодија Латвија и нејзините соседни земји – Естонија и Литванија. Еден се судри со оџак на електрана. Друг се сруши во замрзнато езеро и експлодираше. Тоа покажува: воздушниот простор на западна граница на Русија е „активен” – и нема значење дали дроновите се руски или украински, последиците се исти.

За НАТО ова е момент на тестирање. Латвија, Естонија и Литванија се членки. Член 5 (колективна одбрана) се активира кога една членка е нападната. Но дали два дрона на нафтено складиште се „напад”? НАТО досега се воздржал од активирање на член 5 за такви инциденти – но секој таков инцидент е тест колку далеку Русија може да оди без последици.

За Балканот ова е важно зашто веќе се пишува за „хибридни напади” во нашиот простор. Дроновите кои патуваат стотици километри пред да паднат – тоа е реалност на 2026-та. Кога една таква летечка машина може да помине над неколку држави без да биде соборена, тоа кажува нешто за европската воздушна одбрана. Не е силна. И не е координирана.

Прашањето: што следува? Ако Русија продолжи да тестира – со дронови, со заштитници во ракетни системи, со кибер напади – кога НАТО ќе одговори? И ако НАТО не одговори, што кажува тоа на регионите кои не се во НАТО, како нашиот? Прашањата не се ригорни. Одговорите ќе ги слушнеме – кога ќе падне нешто на нашата граница.