Гасна експлозија во рудникот за јаглен Лиушенју во кинеската провинција Шанси, со сопственик групата Тонгџоу, го одзеде животот на најмалку 90 луѓе. Тоа е најсмртоносната рударска несреќа во Кина во последната деценија. Околу 250 работници биле под земја кога експлозијата се случила во петокот навечер.

До сабота наутро властите евакуирале најмалку 201 рудар, со 123 во болничка нега. Спасувачките операции траеа скоро 20 часа во еден непрекинат сменски ритам. Државните медиуми соопштија дека нивото на јаглерод моноксид во рудникот ги преминало критичните прагови, што го отежнало евакуирањето на тие кои останале живи во длабоките тунели.

Претседателот Си Џинпинг издаде наредба за итни спасувачки напори и темелна истрага. „Сите региони и префектури мораат да научат од оваа катастрофа”, изјави тој. Тоа е стандардна кинеска реторика за вакви ситуации, ама бројката од 90 мртви прави државата мора нешто конкретно да преземе – барем за надворешна публика.

Еден од повредените рудари, Ванг Јонг, го опиша моментот: „Кажав на луѓето да трчаат додека ние бегавме. Видов луѓе кои чадот ги задушил и ги фрлил на земја, а потоа и јас изгубив свест.” Се освести по приближно еден час и тогаш помогна во евакуирањето на други. Тоа е сцена која во кинеските државни медиуми се ретко покажува – вистинска траума, не пропагандна храброст.

Властите ставиле „одговорно лице” под надзор, во согласност со закон. Тоа е кинеска ритуална реакција после секоја крупна индустриска несреќа – се повлекува еден директор, се отстранува еден инспектор, се одржува обвинителна постапка што трае неколку години и обично завршува со средна казна. Систем кој даде стотици такви апсења во минатите две децении, со ништо суштинско промениле. Кинеските рудници продолжуваат да бидат меѓу најопасните во светот, и експлозиите од овој размер ќе продолжат – до денот кога енергетскиот мик на земјата нема да зависи од евтин јаглен. Тоа е цена на „економско чудо” што Балканите не треба да му завидуваат.