Владата го одби предлогот на Венко Филипче, лидер на СДСМ, за референдум на кој граѓаните би одлучиле за уставните измени и евроинтеграцискиот пат. Кратката порака на владата: „Нема да трошиме ни време ни пари”. Аргументот: Реформската агенда покажувала европска ориентација, а сите тие „достапни средства” во моментов одат за конкретни проекти, не за политички вежби.

Предлогот на Филипче доаѓаше во специфичен контекст. СДСМ од опозиција бара повторно вклучување на граѓаните во одлуките околу уставните измени поврзани со бугарското малцинство – амандман кој владата на Христијан Мицкоски и Влен формално го одложува, а суштински го парира. Со предлог за референдум, Филипче ставаше владата во дилема: или да го прифати (и да го изложи на можен пораз), или да го одбие (и да биде обвинета дека заобиколува граѓанска одлука).

Владата избра второ – со потсетник на 30 септември 2018-та година, кога СДСМ организираше референдум за уставните измени за името „Северна Македонија”, што не помина праг на излезност и оставаше отворен правен спор. Аргументот на владата: „Видовме како СДСМ замислува плебисцит без гаранции”. Превод: ако не успеа тогаш кога беа на власт, зошто да го пробаме сега?

За граѓаните, прашањето е поедноставно. Дали уставните измени поврзани со бугарското малцинство ќе бидат прифатени без директна нивна одлука? Според сегашниот политички сценарио, одговорот е „веројатно да”. Тоа значи нова рунда на политичка тензија во наредните месеци – со СДСМ како опозиција која ќе го користи прашањето за делегитимирање на владата, и ВМРО-ДПМНЕ кој ќе го одолжи решението што и сами знаат дека ќе биде непопуларно. Класична политичка игра. Со граѓаните како последна станица на одлуките.