Кога ќе прочиташ наслов дека „почна војна меѓу Украина и Полска“, прво застани и здивни. Војна нема. Има нешто многу побалканско: караница за историја, за медали и за тоа кој кому што должи – завиткана во саркастичен коментар за тенкови и авиони.

Целата приказна тргна од симболите. Полскиот претседател Карол Навроцки му го одзеде на украинскиот претседател Володимир Зеленски највисокото полско одликување, Орденот на белиот орел. Поводот: Зеленски учествуваше на церемонии во чест на лидери на УПА – Украинската повстаничка армија, која Полска ја смета за одговорна за Волинскиот масакр и смртта на десетици илјади Полјаци за време на Втората светска војна.

Тука влезе и поранешниот полски премиер Лешек Милер со реплика што запали наслови. „Кога веќе сите толку сакаат да го вратат она што го добиле, нека ги вратат и МиГ-овите, тенковите и оружјето“, рече тој – саркастично, не како барање. Поентата му беше јасна: лесно е да се враќаат медали, а потешко да се признае колку материјална помош примила Украина од соседите.

За балканскиот читател оваа сцена е до болка позната. Две земји што се сојузници на хартија, а не можат да се договорат чија е вистината за заедничкото минато. Колку пати го гледавме истото кај нас – спорови за имиња, за херои, за тоа кој кого ослободил, а кој окупирал? Историјата на овие простори ретко е затворена книга; почесто е отворена рана што секоја генерација одново ја чепка.

Затоа е важно да се чита внимателно. Нема тенкови на граница, нема испукан куршум меѓу Варшава и Киев. Има само нешто што Балканот добро го разбира: дека најтешките битки меѓу соседите не се водат со оружје, туку со сеќавања – и дека таму нема брза победа за никого.