Војната во Украина се мери во освоени и изгубени километри, но постои една сметка што е потивка и можеби потрајна од секоја фронтова линија: секоја година Украина губи околу 800.000 луѓе. Не само на бојното поле – туку и низ границите и низ празните родилишта.

Бројката доаѓа од украинскиот економист и финансиски аналитичар Алексеј Кушч. Од тие 800.000 годишно, 500.000 се нето-миграција – разликата меѓу оние што заминуваат и оние што се враќаат – додека 250.000 се природен пад, повеќе смртни случаи отколку раѓања. „Значи секоја година минус 800.000“, вели Кушч кратко и сурово.

Ова не е апстрактна демографска табела. Помалку луѓе значи помала куповна моќ, помал домашен пазар, помалку работна сила, помала даночна основа за државниот буџет. Со други зборови, дури и ако војната застане утре, Украина ќе се разбудува со економска рана што ќе крвави со децении. Милиони што заминаа најдоа работа и живот на друго место – а човек што изградил нов живот некаде, ретко се враќа само зашто пукањето престанало.

И тука приказната станува балканска. Ние оваа сметка ја знаеме напамет – не од војна, туку од тивкото, постојано празнење што трае со децении. Секое село со згаснати светилки, секоја генерација што заминува на аеродром со еднонасочен билет, секое родилиште што се затвора – тоа е истата аритметика, само побавна. Украина ја плаќа сега, нагло и видливо. Ние ја плаќаме одамна, полека и потивко. Прашањето што никој кај нас не сака да го постави гласно е: колку сме различни, всушност?