Трамп нуди затворање на небото над Украина, а Москва одговара внимателно

Доналд Трамп фрли нова идеја во преговорите за Украина – „затворање на небото” над украинската територија како безбедносна гаранција. И, како што често бидува со неговите предлози, реакцијата беше повнимателна отколку што насловот сугерира. Од Кремљ, портпаролот Дмитриј Песков призна дека станува збор за нешто ново: „Претходно вакви изјави немаше. Претходно никој не го разгледуваше прашањето за затворање на небото”.

Звучи како отстапка кон Киев, но ѓаволот е во деталите. „Затворање на небото” во пракса значи дека вооружени сили на НАТО би дејствувале над украинска територија – а тоа, како што веднаш нагласи Песков, е директно спротивно на она што Москва го наведува како своја цел во војната. Со други зборови, предлогот што на хартија изгледа како пат кон мир, за Русија е токму она поради што, велат, ја почнала војната.

Тука вреди да се застане и да се праша – што всушност нуди Трамп, а што само гласно кажува? Идејата за зона без летови не е нова во светот на дипломатијата; таа е меѓу најопасните алатки што постојат, зашто некој мора да ја спроведува, а спроведувањето значи авиони и ракети спремни да пукаат. Балканот тоа добро го помни од деведесеттите – „зона без летови” не е мирољубива фраза, туку воена операција со друго име.

Дали ова е сериозен предлог или уште еден балон фрлен за да се види како ќе реагираат сите страни – тешко е да се каже додека самиот Вашингтон не појасни што точно подразбира. Засега имаме изјава од Трамп, внимателен одговор од Москва и цела Европа што чита меѓу редови. А во војна што трае со години, секој нов збор се мери не по тоа како звучи, туку по тоа кој ќе мора да го спроведе.