Нутриционистката Клау Гаго: влакната се новиот хит во исхраната, но ако нагло ги зголемиш, стомакот може да се побуни

Цели години главна ѕвезда во исхраната беше протеинот. Сега на ред се влакната. Трендови како „fibremaxxing“ – максимално полнење на чинијата со влакна – ги прогласија за „новиот протеин“. И како секоја мода, и оваа има свои жртви: луѓе што од денес до утре нагло ја зголемуваат дозата, а потоа се чудат зошто стомакот им е како балон.

Нутриционистката Клау Гаго, специјализирана за свесна исхрана и психоневроимуноендокринологија, објаснува што се случува. Дел од влакната ги хранат бактериите во дебелото црево, тие ги ферментираат и притоа создаваат гасови. „Тоа е нормален процес, но ако количината многу ја зголемиме од еден ден на друг, можеме да почувствуваме повеќе надуеност и непријатност“, вели таа.

Колку е доволно? Диететичарката Патриција Ортега, која соработува со Светската организација за авокадо, ја наведува препораката на Шпанската фондација за срце: од 25 до 30 грама влакна дневно за возрасни, главно од растителна храна. Да, организацијата за авокадо има интерес да ја слушаме кога зборува за растителна храна – но бројката доаѓа од кардиолозите. Доволно влакна, според Ортега, помагаат енергијата да биде постабилна, се поврзуваат со подолго чувство на ситост и се проучуваат поради улогата во контролата на тежината и здравјето на срцето и метаболизмот.

Не се сите влакна исти. Инулинот, што се додава во дел од додатоците и „збогатените“ производи, ферментира многу лесно и може да предизвика повеќе гасови. Важна е и порцијата. „Кај храната е важна мерката. Мала количина може да ни годи, а поголема да ни падне тешко“, вели Гаго. Натписот „богато со влакна“ на кутијата значи дека некој нешто додал – не дека стомакот ќе му биде благодарен.

Рецептот е бавен и досаден, а токму затоа функционира. Почни со мали порции, распоредени низ оброците – на пример, неколку лажици варена леќа во оризот со зеленчук. Задржи ја таа количина неколку дена и зголемувај само ако ти годи. Мешунките од конзерва исцеди ги и исплакни ги, бидејќи така се отстрануваат дел од соединенијата што предизвикуваат гасови. Во јогуртот за појадок додај малку овесни снегулки, за ужина изеди парче овошје и пиј вода редовно. „Ако се појави непријатност, би ја намалила порцијата или би пробала друг извор на влакна пред да продолжам да ја зголемувам количината“, советува Гаго.

Надуеноста не мора да е вина на влакната. Гаго потсетува дека причина може да е и тоа што јадеме повеќе отколку што треба, што јадеме набрзина или пиеме газирани пијалоци. Стресот го менува ритамот на цревата и ги прави нормалните гасови позабележливи, а кај луѓето со синдром на нервозно црево лошиот сон може да донесе повеќе болка, воспаление или рефлукс.

И една граница што не се поминува на своја рака. Ако надуеноста е честа, се влошува или не поминува по промената на исхраната, потребен е стручњак. Исто важи ако почнеш да исфрлаш намирници од страв од непријатност: лекарот може да ја открие причината, а нутриционист да ја прилагоди исхраната без непотребни забрани. Силна, ненадејна болка во стомакот бара итна медицинска помош, а не нов трик од интернет.