Македонија влезе во Вертикалниот гасен коридор: чекор кон помала зависност од еден правец на снабдување

Кога зборуваме за енергетска сигурност, обично мислиме на струја и на сметки. Но зад кулисите се одвива една потивка, но не помалку важна битка – за гасот и за правците од кои тој доаѓа. Македонија, преку НОМАГАС АД Скопје, за првпат седна на масата на операторите во рамките на проширениот Вертикален гасен коридор, на состанокот одржан во Атина на 10 јули. Заедно со српскиот Transportgas Srbija, Западен Балкан официјално влезе во оваа регионална приказна.

Вертикалниот коридор не е еден гасовод, туку регионална платформа што ги поврзува постојните и идните национални гасни системи, интерконектори и терминали. Целта е јасна: диверзификација на изворите, повеќе правци на снабдување и помала зависност од една единствена влезна точка. Токму зависноста од еден правец е она што целиот регион го научи по тежок пат во последните години.

На масата во Атина беа операторите од Грција, Бугарија, Романија, Молдавија, Унгарија, Словачка и Украина – DESFA, Bulgartransgaz, Transgaz, FGSZ, EUSTREAM и други, претставени од своите извршни директори. На дел од состанокот присуствуваа и грчкиот министер за енергетика Ставрос Папаставру и бугарската министерка Ива Петрова, кои дадоа политичка поддршка за влегувањето на Македонија и Србија во регионалната енергетска архитектура.

„За нас ова значи навремена координација на развојот на домашниот систем со интерконекторите кон Грција и Србија и создавање услови за пристап до повеќе извори и повеќе правци на снабдување”, изјави извршниот директор на НОМАГАС, Недим Рама. За Македонија, приклучувањето е тесно поврзано со изградбата на гасниот интерконектор со Грција и подготовките за поврзување со Србија – проекти од кои зависи колку сигурно земјава ќе биде снабдена со гас во иднина.

Останува најважното прашање – она што секогаш дели меѓу состанок и резултат. Влегувањето во коридорот е добар и потребен чекор, но досега е токму тоа – чекор. Интерконекторот со Грција со години се спомнува, а сè уште не е завршен. Дали овој пат политичката поддршка од Атина и Софија, плус техничката работна група што ќе се формира, ќе го претворат планот во цевка низ која навистина тече гас – тоа ќе го покажат следните месеци, не соопштенијата.