Општините во изборната 2025 потрошиле рекордни 356 милиони евра на тендери, колку за претходните две години заедно

Во годината кога се гласаше за градоначалници, општините потрошија на тендери колку во претходните две години заедно. Според новото истражување на Центарот за граѓански комуникации, 80-те општини и Градот Скопје во 2025 година склучиле 4.300 договори за јавни набавки во вредност од рекордни 21,9 милијарди денари, односно 356 милиони евра. Година претходно сумата беше 190 милиони.

Од 2018 година, откако ЦГК ги следи локалните набавки, 2025 е рекордна и по вкупниот износ и по скокот во една година. Во просек, речиси половина од парите со кои располагале општините отишле на набавки. Главниот извор на тој раст, според истражувањето, се парите што општините ги добија од Владата за инфраструктура преку таканаречените унгарски кредити.

Кој потрошил најмногу

На врвот е Општина Тетово со 22,5 милиони евра и скок од околу 20 милиони за една година. Следат Карпош со годишно зголемување од 9 милиони, па Куманово и Гостивар со над 7 милиони. Само 10 општини потрошиле помалку од лани – најголем пад има Струмица, од околу 6 милиони евра. По жител, предничи Чаир со 2.381 евро, наспроти 12 евра во Центар Жупа. Градот Скопје е дури на 14. место, со 8,5 милиони евра.

Четвртина од колачот за десет градежни фирми

Договори се склучени со 1.185 фирми, но над една четвртина од вкупната сума, 97,8 милиони евра, ја поделиле десет градежни компании. Прва е струмичката „Жикол“, со 16 договори со девет општини, вредни околу 16,4 милиони евра, вклучително и најскапиот поединечен договор – 4,1 милиони евра за доградба на основното училиште „Блаже Конески“ во Аеродром. Втора е скопската „Ленди Груп“ со 14 милиони евра од 49 договори, трета битолската „Стентон Градба“ со 11,7 милиони евра. Пет од десетте фирми беа во првата десетка и во 2024 година.

Ниту една бројка овде не докажува дека нешто е незаконско. Но кога парите за тендери речиси се удвојуваат токму во изборната година, а четвртина од нив завршуваат кај десет фирми, прашањето се поставува само по себе: дали асфалтот се распоредуваше според потребите на граѓаните или според календарот на кампањата?