Јапонскиот парламент овој петок изгласа историска ревизија на Законот за царскиот дом – 184 гласа за, 57 против, откако претходната недела помина и во долниот дом. Реформата смени сè околу статусот на жените во царското семејство, освен онаа една работа што сите ја чекаа: жена и понатаму не смее да седне на Хризантемовиот престол.

Цифрите се тие што ја кажуваат приказната. Царското семејство денес брои само 16 членови, единаесет од нив жени. Царот Нарухито, на 66 години, има точно тројца можни наследници – брат му, престолонаследникот Фумихито (60), внукот принц Хисахито (19) и вујко му принцот Масахито (90). Со други зборови, континуитетот на најстарата монархија на светот виси на тоа дали еден деветнаесетгодишник ќе има машко дете. Кога една држава го сведува опстанокот на својата институција на биологијата на еден тинејџер, тоа веќе не е традиција – тоа е коцка.

Законот од 1947 година, впрочем напишан за време на американската окупација, постави строг систем: наследува само машко потомство по машка линија, принцезите што ќе се омажат за обичен граѓанин мораат да ја напуштат институцијата, а единаесетте споредни гранки на семејството укинати по Втората светска војна беа исфрлени од редот на наследување.

Што всушност се промени

Две работи. Прво, жените од царското семејство сега можат да го задржат статусот дури и ако се омажат надвор од дворот – но со една пресудна ограда: ниту сопрузите ниту децата нема да бидат дел од царското семејство. Ова директно ја погодува принцезата Аико, единствената ќерка на Нарухито и Масако. На 24 години, таа може да остане принцеза дури и ако се омажи за обичен човек, но нејзините деца остануваат надвор од царската лоза, без никакво право на престол.

Второ, дозволено е посвојување машки потомци по машка линија од единаесетте укинати споредни гранки. Кандидатите мора да бидат над 15 години, неженети и без деца. Посвоените не можат да станат цареви, но нивните идни машки синови можат да влезат во редот на наследување. Логиката е да се прошири машката база и континуитетот да не зависи само од Хисахито.

Тука се крие и парадоксот што дури и странскиот печат го забележа: ако Аико еден ден роди син, тој син би можел да стане подобен за престолот единствено ако биде посвоен во царскиот дом преку токму овој нов систем. Значи – нејзиниот син, но не како неин син. Роднинска логика достојна за учебник по апсурд.

Реформата помина со широко мнозинство, но не и со консензус. Против гласаа Уставната демократска партија, комунистите и Реива Шинсенгуми, главно поради клаузулата за посвојување и отсуството на каков било напредок кон рамноправност во наследувањето. И тука доаѓа бројката што најмногу боде очи: според анкетите на Кјодо, до 80 отсто од Јапонците поддржуваат жена да стане царица. Народот е готов. Парламентот – не. Кога институцијата толку тврдоглаво не сака да го слушне сопствениот народ, се поставува старото балканско прашање – за кого всушност работи?