Италијанскиот министер за надворешни работи Антонио Тајани денес побара нешто што до вчера беше незамисливо да се каже наглас во Брисел: Шпанија да биде суспендирана од Шенген. „Го поддржувам затворањето на шенгенскиот простор со Шпанија”, напиша тој, осудувајќи ја „нерегуларната и неконтролирана имиграција”.

Поводот е Сеута – шпанската енклава на северноафриканскиот брег. Мигранти денес ја преплавија границата, ја совладаа полицијата на градскиот лукобран откако препливаа од мароканската страна, соопшти шпанската Цивилна гарда. Деветмина загинаа. Шпанските воени сили испраќаат 60 луѓе како засилување на полицијата.

Бројките се хаос, што само по себе е податок. Државната телевизија ТВЕ јави дека границата ја поминале меѓу 2.000 и 3.000 млади луѓе. Некои медиуми споменуваат бројка од 20.000. Шпанската државна агенција ЕФЕ пренесе дека стотици млади биле видени како се качуваат преку заштитната ограда – која во тој момент воопшто не била под полициски надзор.

Оградата што никој не ја чувал

Таа последна реченица ја носи целата тежина. Не станува збор за пробиена одбрана, туку за одбрана што ја немало таму. Сеута, заедно со Мелиља, е единствената копнена граница на Европската унија со Африка. Двата града периодично доживуваат бранови мигранти. Не е изненадување, не е прв пат, не е непредвидливо. И сепак – оградата била без надзор.

Тајани не бара тоа да се поправи. Бара Шпанија да биде исклучена. Тоа е разликата помеѓу решавање проблем и наоѓање виновник, а Европа сè почесто го избира второто. Шенген е замислен како ветување дека внатрешните граници исчезнуваат. Кога првата реакција на притисок на надворешната граница е барање да се вратат внатрешните, ветувањето почнува да звучи условно.

Македонија ја знае оваа сцена од другата страна на масата. Со години истата Унија ѝ објаснуваше на регионот дека границите се технички стандард, а не политичка порака – додека на Балканот се градеа огради и се броеја луѓе. Сега истиот речник се употребува меѓу самите членки. Дали правилата важат исто за сите, или зависат од тоа кој е под притисок в моментот?

Деветте загинати во Сеута нема да бидат тема на состаноците во Брисел. Тие се крајот на реченицата што почнува со ненадгледувана ограда и завршува со барање за суспензија на друга држава.