На 2 август во струшкото село Ташмаруништа, на настан за одбележување на Илинден, 52-годишен стружанец им упатил вербални навреди на членовите на државната делегација, меѓу кои бил и премиерот Христијан Мицкоски. Во 14:15 часот бил лишен од слобода. Досега – стандардна полициска процедура.

Она што не е стандардно е како заврши квалификацијата на делото. Најпрво тој бил пријавен за „спречување службено лице во вршење службено дејствие”. Потоа, како што соопшти МВР, делото било преквалификувано во „насилство” по член 386 став 5 од Кривичниот законик – одредба што се однесува на насилство од омраза.

Од навреда до кривично дело од омраза за неколку часа

Тука вреди да се запре. Насилство од омраза е тешка правна конструкција, замислена за дела мотивирани од расна, етничка, верска или слична припадност на жртвата. ОВР Струга поднесе кривична пријава по токму таа основа против С.Г. (52) од Струга.

Дали навредите упатени кон премиер на јавен настан ја исполнуваат таа рамка? Тоа сега ќе решава обвинителството, а потоа судот. Но самата преквалификација е она што остава горчлив вкус – истиот настан, ист човек, исти изговорени зборови, а правната тежина се смени во текот на постапката.

Никој нема да брани навредување на кој било човек, ниту на јавен настан ниту на улица. Но има разлика помеѓу прекршок за нарушување на јавниот ред и мир и кривично дело од омраза. Разликата е во годините затвор што стојат зад секој од нив. И во пораката што се испраќа кон секој граѓанин што помислил дека може да викне нешто кон некој министер.

Илинден е ден кога државата се потсетува на востание против власт. На истиот тој празник, некој заврши со кривична пријава за тоа што викнал кон делегација. Изборот на квалификацијата ќе биде тестиран пред суд – и добро е што ќе биде, бидејќи одговорот важи за многу повеќе луѓе од овој еден стружанец.