Дваесет и пет години од Карпалак. Знамиња, венци, почесна стража, министри. Сето она што протоколот го предвидува – направено е. Тоа што недостасува е истото што недостасува секоја година: спомен-обележје. Не плоча покрај банкина – обележје.

На 8 август 2001 година, колона возила со армиски резервисти патувала кон боиштето кај Тетово кога била пречекана од заседа. Автобусот бил погоден со рачен фрлач и се запалил. Загинале десет бранители, сите од Прилеп: Сашо Китановски, Нане Наумоски, Бранко Секуловски, Марко Деспотовски, Ердован Шабановски, Љубе Грујоски, Дарко Велјановски, Веби Рушитовски, Горан Миноски и Пеце Секуловски.

Настанот се случил пет дена пред потпишувањето на Охридскиот рамковен договор на 13 август 2001 година. Тие пет дена се целата разлика меѓу човек што дочекал мир и човек што не дочекал.

На спомен-плочата со имињата цвеќе положија делегации на Владата, предводени од министерката за образование Весна Јанеска и министерот за спорт Борко Ристовски, претставници од Кабинетот на претседателот, од АРМ, роднини и пријатели на загинатите.

Премиерот Христијан Мицкоски порача дека 8 август останува „засекогаш врежан во колективната меморија” и дека Карпалак е „наша заедничка рана, но и наша обврска да паметиме”. Министерот за одбрана Владо Мисајловски рече дека жртвата на бранителите никогаш нема да биде заборавена.

Она што не се вели на комеморација

Го рече Јован Трајковски, учесник во конфликтот од 2001 и член на здружението на воени резервисти од Прилеп, и тоа е реченицата што остана да виси во воздухот над сите протоколарни говори: „Дваесет и четири години полагаме цвеќе на обична банкина покрај патот, без какво било спомен-обележје. Ниту еден владин функционер немаше храброст да изгради соодветен споменик.”

Дваесет и пет буџети. Дваесет и пет годишнини на кои се доаѓа со венци и се заминува со ветување. Прашањето не е дали државата има пари за споменик – има за далеку понепотребни работи. Прашањето е зошто нешто што не бара ниту закон, ниту преговори, ниту согласност од некој друг, не е направено за четврт век.

Семејствата не бараат ништо што некој треба да им го дозволи. Бараат место каде што ќе дојдат што не е банкина покрај автопат. Ако наредната годишнина повторно изгледа исто, тоа веќе нема да биде пропуст – тоа ќе биде одлука.