Скопје повторно е на црна листа. Едно вирално рангирање на европски градови по чистота, кое се шири по социјалните мрежи, го смести градот меѓу најнечистите во Европа – веднаш зад Рим. Реакцијата беше очекувана: незадоволство, самоиронија и прашањето дали и странците забележуваат тоа што секој скопјанец го гледа секое утро кај контејнерот.

Но пред да се земе рангирањето здраво за готово, вреди да се провери што всушност мери тоа.

Податоците доаѓаат од анкета на Европската комисија за квалитет на живеење од 2023 година. Само 23 отсто од анкетираните скопјани изразиле задоволство од чистотата на својот град, наспроти европскиот просек од 59 отсто. Скопје е четврто одоздола меѓу сите 83 испитани градови и второ одоздола меѓу европските главни градови. Полошо поминале само Палермо со 6 отсто, Рим со 11 и Марсеј со 22.

Чистота и загаденост не се исто

Тука почнува замената на поимите што ја прави приказната неточна и во двете насоки. Индексот на Numbeo, кој обично се цитира како доказ за загаденост, комбинира перцепција за квалитет на воздухот, загаденост на водата, задоволство од собирање отпад, бучава и зеленило. Тоа не е инструментално мерење.

Според тој индекс за 2026 година, Скопје има вредност 82,96 и е петто во поширокото европско рангирање. Пред него се Тетово со 95,56, Тирана со 86,98, Чељабинск со 85,14 и Краснојарск со 83,81. Значи и во тоа рангирање Скопје не е прво – но има еден македонски град кој е.

Вистинскиот проблем со воздухот е одделно документиран и не зависи од виреални листи. Според податоците за 2025 година, Македонија е меѓу европските земји со највисоки просечни концентрации на ситни честички ПМ2,5 – над 15 микрограми на кубен метар, значително над препораката на Светската здравствена организација од 5. Врвот е во зимските месеци, кога затоплувањето на домаќинствата се меша со сообраќајот и индустријата во котлината.

Три илјади контејнери од септември

Одговорот на градоначалникот е конкретен: 3.000 нови контејнери во септември 2026 година, плус дополнителни возила за собирање отпад, финансирани преку Светска банка.

Бројката е реална и потребна. Но контејнерот не чисти сам. Ако маршрутите не се функционални, ако празнењето не е навремено, ако граѓаните и фирмите продолжат да оставаат отпад покрај садовите наместо во нив, три илјади нови садови значат три илјади нови места за истата слика. Инфраструктурата е предуслов, не решение. Разликата ќе се види во октомври, не во соопштението.