Околу 2.000 места помалку за бруцоши оваа академска година, на сите универзитети. Најмногу се крати таму каде што има најмногу невработени со диплома: бизнис-администрација, јавна администрација, дел од Економскиот и Правниот факултет.

Министерката за образование и наука Весна Јаневска појасни каде не се пипало: „Техничките струки останаа речиси идентични – информатика, машинство, градежништво, каде вработливоста е одлична, достигнува 98-99 проценти.”

Одлуката е логична – и задоцнета за една генерација

Никој разумен не може да тврди дека државата треба да продолжи да произведува дипломирани администратори за пазар што ги нема каде да ги стави. Усогласувањето на квотите со реалните потреби е точна мерка.

Но бројката 98-99 проценти вработливост во техничките струки не е нова информација. Таа е позната со години. Значи прашањето не е дали одлуката е добра, туку колку генерации се запишаа на суфицитарни насоки додека тие проценти стоеја на маса и никој не ги преведе во квоти.

Јаневска е уверена дека секој студент ќе го најде своето место таму каде што сака да студира. Тоа звучи убаво. Двете работи истовремено – 2.000 места помалку и сите се сместени каде што сакаат – тешко можат да бидат точни.

Домовите се реновирани, а цената скокна за 70 проценти

Два студентски дома влегуваат во употреба: „Стив Наумов” од 1 октомври и „Кузман Јосифовски-Питу”, веројатно од 1 ноември. Реновирањето е реална придобивка – студентските домови кај нас со децении беа тема за која се зборуваше со срам.

Само што сместувањето во „Стив Наумов” поскапе од 3.500 на околу 6.000 денари. За студент од внатрешноста, разликата од 2.500 денари месечно не е ситница – тоа е неколку илјади денари годишно што семејството мора да ги најде од некаде.

Реновиран дом што станал недостижен за оној на кого му бил наменет не е решен проблем, туку преместен проблем.

Собранието блокирано, законите чекаат

Три закони за високо образование и наука стојат блокирани во Собранието – албанскиот опозициски блок бара примена на Бадентеровиот принцип при нивното носење. Јаневска порача дека се надева оти „ќе надвладее разумот” и потсети дека веќе доцнат.

Значи реформата за која се зборува се одвива додека законската рамка за неа виси во собраниска сала.

Четири илјади првачиња помалку

На крајот, бројката што кажува најмногу за иднината на целиот систем: над 4.000 помалку запишани првачиња споредено со лани. Министерката вели дека податокот е прелиминарен и ќе се намали до крајот на септември, дека дел од причината е невнимание на родителите при пријавување и доцнење на училиштата во е-дневникот.

Можеби. Но ако од таа бројка на крајот остане и половина, тогаш дебатата за квоти на факултетите е дебата за втората фаза од проблем чиј почеток е во прво одделение.