Куќа од 350 квадрати на плац од илјада, во Матаџудаика кај Жирона. Ѕидови од земја, изолација од плута, малтер од вар. Не како еколошки маркетинг додаден на крајот, туку како начин на кој куќата се загрева зиме и се лади лете – без ништо да се вклучи.

Casa Daró е изградена во 2008 година по проект на локалниот архитект Љуис Аукер, според принципите на биоархитектурата. Во 2025 година внатрешноста ја преработи дизајнерката Карла Манреса. Куќата денес се издава преку Viu Empordà, платформа основана од Пабло Ровира што нуди сместување во поединечни имоти во Емпорда – селски куќи, вили и објекти проектирани од архитекти.

Прво надвор, потоа внатре

Суштината на куќата не е внатре. Пергола обрасната со зеленило прави надворешна соба – засолнета од сонце, оградена со растенија, со камен ѕид зад седечкиот дел. Тоа е местото каде се поминува денот, а внатрешноста служи за спиење и за деновите кога врне.

Трпезаријата е исто така надвор, под дрвја што ја филтрираат светлината. Едноставна маса, лесни столици, зеленило и сенка – доволно за појадок што се развлекува до пладне. Ниту едно парче од таа поставка не е скапо. Скапо е дрвото над неа, кое некој го оставил да порасне.

Во градината има мал базен од типот на бавча, без плочки и без облик што бара фотографија. Опколен е со медитеранска вегетација, чакал и дрвја, и се влева во пејзажот наместо да го прекине. Улјастрет е на помалку од пет минути со кола, плажите на Коста Брава на дваесетина – но целата логика на местото е дека нема потреба да се излегува.

Архитектурата е декорацијата

Куќата ја следи традицијата на Баш Емпорда, но читана низ современо око: коси кровови, дебели ѕидови, големи прозорци кон пејзажот и природни материјали што ја регулираат температурата. Ѕидарските скали со лесна ограда, ѕидовите во вар, дрвените капаци и керамичкиот свод не се декорирани – тие се самиот изглед на куќата.

Централниот простор ги спојува кујната, трпезаријата и дневната во една целина. Ходниците се исфрлени. Кога вратите кон градината се отворени, границата помеѓу внатре и надвор практично исчезнува, а светлината влегува филтрирана низ зеленилото.

Дрвената маса, столиците од природно влакно и големата ламба од плетена ракита се додадени за да ја смекнат архитектурата, не за да ѝ конкурираат. Во простор со свод над главата и континуиран под, тоа е единствената исправна стратегија – секое парче што бара внимание тука би изгледало како грешка.

Дневната и работниот агол

Главната дневна соба има камин под сводот. Светли софи, голема дрвена маса и неколку фотелји и конзоли што внесуваат карактер. Манреса помешала мебел изработен по нарачка со антиквитети и парчиња набавени локално – што е причината зошто просторот не изгледа како да е составен од еден каталог.

Работниот агол е сведен на биро со прави линии, столица од влакно, едноставно осветлување и една слика на ѕидот. Ништо повеќе. Тоа е и целото начело на ентериерот: ниту еден елемент во вишок.

Пет спални и ниту еден ходник

Куќата има пет спални, од кои две со сопствена бања, три бањи и една тоалетна. Собите не се редат покрај ходник – се надоврзуваат една на друга и секоја се отвора кон градина или кон пејзаж. Помеѓу нив има мал седечки агол што служи како разделник, за гледање филм или за разговор.

Едната спална има ѕидарско чело од масив на кое лежи кревет во постелнина од лен, со тркалезна ноќна масичка од природно влакно. Кај друга, помеѓу креветот и бањата, има зона со плакари што не оди до таван, а бањата е вградена дискретно назад – речиси како продолжение на собата. Таванот од трска и греди го држи истиот медитерански тон.

Бањите работат по логика на кабини: централен умивалник со полица свртен кон прозорецот за максимална дневна светлина, а од двете страни две одвоени кабини – туш и тоалет посебно. Тоа значи дека две лица можат да ја користат бањата истовремено без ниту еден да чека, а просторот сепак останува отворен.

Она што вреди да се земе оттука не бара 350 квадрати. Ниту еден од овие потези – изолација што работи наместо клима, простор без ходници, три бои и ниту едно парче што вика – не зависи од квадратурата или од Емпорда. Зависи од тоа дали некој однапред одлучил што нема да стави внатре.