Кога ќе се каже грчки остров, во главата веднаш се пали истата слика: бели куќички, сини кепенци, ветерници, толпа што чека ред за истата фотографија. Сирос не е тоа. И токму затоа вреди.

Сирос е во срцето на Кикладите, но архитектурата му е неокласична и венецијанска наместо кикладска. Главниот град Ермуполи е основан од бегалци за време на грчката војна за независност – луѓе што дошле со ништо и изградиле град што денес изгледа поимпозантно од многу поголеми места.

Над градот стојат два врва и на секој по една црква: православната „Свети Никола” и католичката „Свети Ѓорѓи”. Католичката е основана околу 1208 година, по венецијанското населување, и преживеала неколку разурнувања, меѓу нив и османлиски напад во 1617 година. Два храма, два обреда, ист рид – и векови без тоа да биде проблем. На Балканот таа реченица звучи речиси како научна фантастика.

Средновековниот Ано Сирос го основале Венецијанците во 13 век по Четвртата крстоносна војна, и распоредот на уличките не е случаен – лавиринтот е наменски, направен за одбрана од пирати. Денес во него има работилници, шарени врати и таверни во кои се јаде без резервација и без англиско мени.

Долниот дел на градот е приказна за пари од 19 век. Плоштадот Миаули е доминиран од градското собрание, дело на германскиот архитект Ернст Цилер, и се смета за една од најубавите јавни згради во Грција. Веднаш до него е театарот „Аполо”, отворен во 1864 година и инспириран од миланската Скала – и до денес во него се одржуваат претстави и концерти. Островот што нема ветерници за фотографирање има оперска сцена.

Јадењето е тоа што најбрзо кажува каде си. На кејот се служи капаросалата – салата од капари, потоа маратопита, пита со морач, свежа риба од Егејот и лукумија мирисани на розова вода и бергамот.

Кини е старо рибарско село со залез поради кој луѓето остануваат подолго отколку што планирале. Галисас има широк залив и плитка вода – што е важна информација ако патуваш со деца. Агатопес нуди бистра вода. А во Посидонија стојат неокласични летни вили со градини со бугенвилии и палми, останати од времето кога трговците од овој остров имале пари да си дозволат вкус.

Сирос е и административен центар на Кикладите, што значи дека живее и надвор од сезоната – има работа, училишта и луѓе кои остануваат кога чартерите ќе престанат. Тоа е разликата помеѓу остров и кулиса. Секој што секое лето вози на југ ја препознава: местото во кое се живее и во септември те прима поинаку од местото што постои само три месеци годишно.