Пожарникарите од Кавадарци цело попладне истурале тони вода врз депонијата „Мелци“. Ангажирани биле и два БТР-а на Дирекцијата за заштита и спасување, чии водени топови фрлаат вода до сто метри. Не било доволно.

Огнот што излегол надвор од депонијата бил совладан и лозовите насади во околината се заштитени, но внатре во купот отпадот продолжил да согорува. Затоа гаснењето со вода било прекинато и почнало нешто друго – депонијата се затрупува со земја.

„Ветрот во моментот е поволен и чадот не оди кон Кавадарци. Очекувам во текот на ноќта депонијата да биде затрупана и чадењето да биде намалено на минимум“, изјави директорот на ДЗС Стојанче Ангелов.

Ветрот како противпожарна мерка

Вреди да се задржи на таа реченица, затоа што таа е искрена на начин на кој соопштенијата ретко се. Она што го дели Кавадарци од чадот на горечка депонија вечерва е насоката на ветрот.

Затрупувањето со земја е признание дека огнот не се гаси – тој се задушува. Отпадот и понатаму е таму, само под слој почва. И според првичните информации од терен, кажани и од градоначалникот Митко Јанчев и од Ангелов, причината за пожарот е човечки фактор. Надлежните служби ќе ги утврдуваат околностите.

Буково гори веќе со години

Тоа не е единствената депонија што чади оваа недела. На патниот правец Охрид – Ресен, старата депонија „Буково“ повторно избувна на 20 август, а густиот чад и миризбата на изгорена пластика ги натерале жителите од околните села да ги затворат прозорците среде лето.

Стојан Стојановски, кој предупредува на состојбата на превојот Буково, е сосема директен за што се работи: „Последните пет-шест дена е страшно. Мириса од страна на Ресен па сè до Косел, посебно горе на превојот, десет километри е непрегледно.“ И додава: „Тоа што е чад, не е чад од дрво или трева, туку од отпад кој се фрла во контејнерите.“

Тој вели дека ако состојбата продолжи, лично би избрал алтернативен правец – преку Галичица или преку Кичево. „Не знам дали е паметно јас и сите во кола со мене да го дишат тоа.“

Превојот Буково не е споредна врска. Тоа е еден од правците преку кои туристите пристигнуваат во охридскиот регион. Активистите од „Збогум Буково“ со години предупредуваат дека пожарите се последица на несоодветното третирање на отпадот и дека трајното решение е затворање и санација.

Од Кичево – каде отишле камионите?

Третиот случај е поинаков, и можеби најкажувачки. Жители на Кичево алармираат дека нова голема дива депонија е створена во дол меѓу селата Иванчишта и Ехлоец. Тврдат дека ѓубрето било донесено по расчистувањето на кичевската нелегална градска депонија – и дека камионите на јавното комунално претпријатие требало да го однесат отпадот во регионалната депонија „Русино“ кај Гостивар.

На социјалните мрежи се објавени тврдења дека биле истоварени девет камиони отпад, по што ѓубрето било покриено со земја. Жителите стравуваат дека при врнежи отпадот може да стигне до водотеците во подрачје познато по своите извори.

Од Општина Кичево соопштиле дека обезбедиле дополнителна финансиска поддршка за чистење и изнесување на отпадот, и дека тој треба да се депонира во „Русино“. Тврдењата на жителите засега не се потврдени од надлежните и бараат проверка.

Две илјади регистрирани, и многу повеќе нерегистрирани

Министерството за животна средина има регистрирано над две илјади нелегални ѓубришта во државата. Реалниот број е поголем, затоа што малите депонии покрај патишта и во долови никој не ги брои.

Според Гордана Софија, коосновачка на компанијата зад националната акција за чистење „Генералка викенд“, дел од отпадот го создаваат граѓани и градежни компании кои, за да избегнат трошоци, го фрлаат на несоодветни локации.

Тука е и суштината. Кога расчистувањето на една депонија значи товарање камиони, а нема евиденција каде тие камиони истовариле, тогаш расчистувањето е преместување. Депонијата исчезнува од едно место и се појавува на друго – помало, поневидливо, и без ниту еден документ.

Кавадарци вечерва зависи од ветрот. Буково зависи од тоа дали ќе врне. А Кичево зависи од тоа дали некој ќе провери каде отишле девет камиони.