Договор што издржа четири дена

Откупната цена на пиперката „ајварка“ во Струмичко повторно падна на 25 денари за килограм, иако по претходните протести, со посредство на министерот за земјоделство, беше договорено да изнесува 30. Земјоделците ја имаат пресметано производната цена: 29,22 денари за килограм куртовска капија од пластеник. Тоа значи дека секој продаден килограм носи 10 денари загуба, односно дека колку повеќе произведеш, толку повеќе губиш.

Она што ја прави оваа приказна поголема од една култура и еден регион е прашањето под неа. Земјоделците барале писмени гаранции и не ги добиле. Државниот инспекторат најави засилени контроли на откупните пунктови – ако тие контроли се спроведувале, резултатот не се гледа во цената на пунктот. Ако државата посредува во договор, а тој договор не важи ни една недела, останува отворено што точно значело тоа посредство.

Апаратот што работел еден ден

Минатата недела беше соопштено дека ПЕТ-скенот повторно работи и дека ќе се снимаат по девет пациенти дневно. Според лидерот на СДСМ Венко Филипче, апаратот работел точно еден ден и потоа повторно застанал. Станува збор за околу 15 пациенти дневно – луѓе со рак, чијшто третман директно зависи од тоа снимање.

Причината е дефект на циклотронот, системот за производство на радиоизотопи. Кога апаратот беше накратко вратен во функција, тоа било овозможено со изотоп донесен од Истанбул, а во тек се разговори и со Софија. Земјата има еден ПЕТ-центар и еден циклотрон, што значи дека најосетливата онколошка дијагностика зависи од логистика преку граница. Од ВМРО-ДПМНЕ одговорија со најава за ултрамодерен клинички центар. Двете работи можат да бидат точни истовремено, но само едната се однесува на човекот што утре има закажан консилиум.

Дизелот ја помина стотката

Максималната цена на дизелот одсега е 101,5 денари за литар. На 28 февруари, кога почнаа нападите врз Иран, дизелот чинеше 71 денар – што е поскапување од околу 43 отсто за шест месеци. Полнење резервоар од 50 литри сега чини 1.525 денари повеќе отколку во февруари.

Државата интервенираше: ДДВ за горивата беше намален од 18 на 10 отсто, а акцизите за четири денари кај дизелот. Тие мерки сè уште се на сила, и цените и понатаму растат. Фискалната мерка не го спречи поскапувањето, туку само ја забави брзината. Прашањето што останува е колку долго намалените акцизи ќе можат да се одржат.

Чад над Скопје и оган што се враќа

Во понеделник попладне Скопје дишеше чад од Китка и Жеден, иако на Водно немаше пријава за пожар. Според пресекот на ЦУК до 18:30 часот, во земјава биле регистрирани 21 пожар на отворен простор. Пожарот на Жеден навечер беше ставен под целосна контрола, со изгаснати околу 90 отсто од зафатените површини – конкретен резултат на конкретни луѓе кои цел ден работеле во тешки услови.

Институтот за јавно здравје предупреди дека чадот содржи честички PM10 и PM2.5 и препорача ограничен престој надвор. Директорот на Дирекцијата за заштита и спасување Стојанче Ангелов, пак, тврди дека пожарот на Китка го подметнуваат намерно – огнот бил изгаснат, еден цел ден немало ниту трага, па повторно пламнал. Индиции и мотив постојат; приведено лице сè уште нема. Пожар пак го прекина патот Штип – Кочани, а таму го изгасна дождот.

Инспекцијата што доаѓа во понеделник

Општина Бутел најави рушење и кривична пријава за дивоградба во сабота. До понеделник немало што да се руши – градителот сам расчистил и остана без казна. Дивоградбите се дигаат преку викенд токму затоа што инспекцијата работи од понеделник, и тоа не е откритие туку распоред што сите го знаат.

Во Центар почна вонредна дератизација, а списокот на локации ја открива и причината: Капиштец, Дебар Маало, Буњаковец, Кале, и речиси секоја адреса дефинирана со истите два збора – кај контејнерите.

Автобус што не доаѓа, клупа што останува празна

Единаесет струшки села останаа без превоз недела пред училиште, откако превозниците запреа поради долг од 55.000 евра што со години го финансирале од сопствен џеб. Градоначалникот вели дека долгот е наследен – што е точно и целосно ирелевантно за детето што чека автобус.

Во Штип годинава ќе се запишат 336 првачиња, 27 помалку од лани. Пред една деценија градот имал над 10.000 ученици; денес се под 5.600. Причината не е образовна политика – во Источниот регион во 2024 година се родиле 936 деца, а починале 1.974. Училишната клупа е најпрецизниот демографски инструмент што го имаме, затоа што не се коригира.

Општина со десет сектори и училници со сензори

Битола преминува од шест на десет сектори, со што секој четврти вработен ќе биде нечиј раководител. Власта го нарекува дисперзија на моќ, опозицијата партиско вработување. Најспорен е ревизорот што одговара единствено на градоначалникот, што од внатрешна контрола прави нешто друго.

Од друга страна, скопските средни училишта добиваат лаборатории и паметен пластеник со сензори. Опремата е добра вест. Тешкиот дел не е набавката, туку кој ќе ја одржува во февруари – што е истото прашање што го поставува и застанатиот циклотрон.

Град, тутун и кациги

Крупен град го столчи тутунот во Дебреште за неколку минути. Цела година работа – расад, садење, берба лист по лист – однесена во најчувствителната фаза, а проценката на штетата ќе дојде подоцна, како и секогаш.

Едно вечерно дежурство на МВР, пак, открило 140 прекршоци за пет часа, од кои 102 возачи без кацига. Струмица е трипати над Скопје по овој показател. Ова е единствената денешна ставка каде последицата не зависи од ничија најава, туку од она што возачот ќе го стави на глава.

Настрана од сето ова – кошарка

Јокиќ даде 34 поени и загуби на сирена, Дончиќ не разговара со словенечката репрезентација, а Македонија тргнува кон Виена со Димитријевиќ во строј. Ништо од тоа не се врзува со остатокот од денот, и не треба – тоа е делот од вечерта во кој се навива, а не се пресметува.

Што останува

Потешкиот дел од денот има иста форма на четири различни места: договор посредуван од државата, апарат вратен во функција, најавена инспекција, најавени контроли на пунктовите. Сите четири постоеле како соопштение. Разликата меѓу соопштението и работата е точно она што го чувствуваат земјоделецот во Струмичко, пациентот што чека снимка, и детето што утре нема автобус до училиште.