Во јули и август Вашингтон воведе високи царини на увозни дронови и на нивните компоненти. Царините за самите дронови стапуваат на сила во септември, а оние за деловите следуваат во 2027 година. Образложението е национална безбедност. Резултатот, според луѓето што работат во индустријата, нема да биде тоа што се планира.

Механизмот не е нов. Таканаречената Covered List на американскиот регулатор за телекомуникации постои од 2021 година и првично беше насочена кон опрема за телекомуникации и надзор од Huawei, ZTE и Hikvision. Сега списокот се проширува на дронови и на напредна роботика. Логиката е иста: ако производот е кинески, не смее да влезе во стратешките сектори.

Проблемот е во бројките. Во првата половина на 2026 година во светот биле испорачани 22.000 хуманоидни роботи. Пет кинески производители – AgiBot, Unitree, Galbot, UBTECH и Leju Robotics – направиле 86 отсто од сите тие испораки. Не станува збор за пазарна предност што се затвора со царина. Станува збор за производствена скала што се гради со години.

Реченицата што ја кажува целата приказна

„Соединетите Американски Држави водат во врвната вештачка интелигенција, во софтверот и во иновацијата кај полупроводниците. Кина води во производствената скала, во длабочината на снабдувачкиот синџир и во цената“, вели Анкур Саксена, инвестициски директор во TDK Ventures.

А потоа ја додава реченицата што вреди повеќе од целиот пакет мерки: „Не можеш со санкции да ја заобиколиш кривата на трошоците. Можеш само да ја надградиш, а Америка сè уште не почнала со инвестицијата долга една деценија што тоа ќе го бара.“

Според него, алтернативата на Кина не е чисто домашен американски синџир на снабдување, туку разновиден сојузнички. Тоа е сосема поинаква работа, и е скапа.

Што се случува со остатокот од светот

Аналитичарите не очекуваат чиста поделба на два блока, туку раздробен пазар. На едната страна американски систем изграден околу производи што ги задоволуваат домашните воени стандарди. На другата – кинески производи насочени кон ниска цена и голем обем, кои сега поинтензивно се шират кон Европа, Југоисточна Азија, Латинска Америка и Блискиот Исток.

Тука се вклучуваме и ние. Кога еден пазар се затвора, стоката не исчезнува – таа си бара друга врата. Регион што нема сопствено производство на дронови ниту на роботика, а има ниска куповна моќ и слаба регулатива за увоз на такви уреди, е точно она што производителот го гледа како следна адреса. Не како закана, туку како можност – за нив.

Соумен Мандал, главен аналитичар во Counterpoint Research, забележува дека американските фирми во хуманоидната роботика работат во далеку помал обем од кинеските. А Јанг Фанг од калифорнискиот стартап Beagle Technology очекува роботиката да станува сè порегионална, бидејќи компаниите ќе дизајнираат според локалните потреби за работна сила.

Значи прашањето за секој што не е ни во Вашингтон ни во Пекинг гласи вака: кога овие уреди ќе стигнат и до нас – а ќе стигнат – кој ќе одлучува што смее да лета над нашите глави и кој ги чува податоците што тие ги собираат? Царина за тоа не постои.