Компанијата што ги произведува чиповите на кои работи речиси целата вештачка интелигенција во светот се спрема да го купи и местото каде тие модели се складираат. Nvidia се согласила да плати 12,9 милијарди долари (околу 11,9 милијарди евра) за Hugging Face – платформата на која развивачите ги качуваат и симнуваат моделите со отворен код. Договорот сè уште не е потпишан и, според изворите, може да пропадне. Но молкот на Nvidia кажува доволно: фирмата вообичаено реагира брзо кога сака да демантира.

Hugging Face е основана во 2016 година и денес е најпознатото складиште за модели со отворен код. Тоа е местото каде оди секој што не сака да плаќа за затворените системи на OpenAI или Anthropic. Значи, Nvidia не купува производ – купува позиција.

Зошто позиција? Затоа што нејзината доминација е под притисок токму од нејзините најголеми купувачи. OpenAI, Google, Amazon и Anthropic сите градат сопствени чипови за да зависат помалку од неа. Секој од нив што ќе успее, е еден клиент помалку. Но екосистемот со отворен код работи спротивно: колку повеќе алтернативи има надвор од затворените лаборатории, толку повеќе фирми остануваат врзани за хардверот на Nvidia. Затоа компанијата веќе вложила десетици милијарди во сопствени модели со отворен код. Купувањето на Hugging Face е следниот чекор во истата пресметка.

Извршниот директор на Hugging Face, Клем Деланг, цела година јавно стои на иста линија со Nvidia. Во интервју овој месец кажа дека фирмата се одбранила од сајбер-напад со верзија на кинески модел со отворен код прилагодена од Nvidia. Го спомна и писмото потпишано од директорот на Nvidia Џенсен Хуанг и уште 24 компании, во кое се бара американската влада да ги поддржи отворените модели наместо да ги ограничува. Во друго интервју во јули предупреди дека Кина „очигледно доминира“ во отворениот код.

Цената е скок што бара објаснување. Во 2023 година Hugging Face собрала 235 милиони долари при вредност од 4,5 милијарди. Приходот ѝ е околу 150 милиони долари годишно, што е ситно во светот на вештачката интелигенција. Тринаесет милијарди за фирма со таков приход е множител што ретко се одбива – а лани Hugging Face одби понуда од Nvidia за инвестиција од 500 милиони, велејќи дека не сака доминантен инвеститор што ќе ѝ ги обликува одлуките. Купувањето е нешто друго: кога веќе ја продаваш фирмата, прашањето за контрола повеќе не постои.

Има и потивка сметка во позадина. Nvidia им ветила на своите клиенти дека ќе помогне да покрие дел од трошокот за облачни капацитети вредни десетици милијарди. Ако тие капацитети останат неискористени, товарот паѓа на неа. Со Hugging Face во рацете, вишокот може да го препродаде на клиентите на платформата. Едно купување што решава три различни проблеми одеднаш.

Пазарот на алатки околу вештачката интелигенција почна да се затвора. Пред неколку недели Stripe плати над 7 милијарди долари за OpenRouter – стартап што во мај вредеше 1,3 милијарди. Значи, инфраструктурата што ја градеа независни фирми во последните три години сега се впива во неколку големи имиња. Отворениот код останува отворен, но луѓето што го одржуваат сè почесто примаат плата од истите компании чија доминација требаше да ја разбие.