Петмина се борат за столот од кој се води секој предмет против функционери

Петмина обвинители влегоа во трката за шеф на Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција. Изборот е на 28 октомври, а мандатот на актуелниот раководител Ислам Абази истекува на 8 ноември – тој нема да бара втор.

Ова е позицијата од која се води секој предмет што ги допира носителите на јавни функции. Возачот на генералниот секретар на Владата, обезбедувањето на премиерот, директорите од земјоделие – сите предмети од последните месеци што ја отворија темата за корупција на високо ниво тргнале токму оттаму. Затоа списокот кандидати вреди повеќе внимание отколку што обично добива една кадровска постапка.

Во трката се: вишиот јавен обвинител Јове Цветановски, кој ја оживеа истрагата за злоупотребите при набавката на мазут – и за кого, според истите извештаи, постои обвинение за злоупотреба на службената должност; обвинителката од ОЈО Скопје Лидија Раичевиќ, која претходно беше кандидатка и за државен јавен обвинител; обвинителката од ОЈО ГОКК Искра Хаџи-Василева, обвинител во случајот со судијата Ѓоко Ристов; обвинителот од истото обвинителство Фатон Азизи; и најдоцна пријавениот Трајче Пеливанов, поранешен обвинител на СЈО, сега во Вишото јавно обвинителство.

Цветановски ја потврди кандидатурата, со аргумент од стаж. „Се пријавив бидејќи сметам дека по 25-26 години поминати во обвинителството логично е да застанам на оваа позиција која има многу предизвици. Сметам дека ќе дадам голем придонес“, изјави тој, без да ги открие деталите од програмата – тие следуваат во наредната фаза, пред Советот на јавните обвинители.

Тука е и работата што вреди да се задржи. Најдоцна пријавениот кандидат доаѓа токму од редовите на поранешното СЈО – обвинителството што со години беше централна тема на македонската политика, и чија судбина е сама по себе спор што не е затворен. Тоа не е дисквалификација, но е контекст што ќе мора да го објасни во својата програма.

Постапката оттука е механичка: по завршување на рокот следува проверка на кандидатурите, формирање комисии и презентација на програмите. На 28 октомври јавните обвинители од целата држава на непосредно и тајно гласање го избираат новиот раководител.

Непосредно и тајно гласање на самите обвинители е добар модел на хартија – го држи изборот подалеку од партиските групи во Собранието. Дали е доволен зависи од нешто што ниту еден изборен модел не го покрива: колку слободно се чувствуваат да гласаат луѓето кои утре ќе работат под избраниот.

Прашањето што нема да го постави никој на презентацијата, а е единственото што ќе се мери за четири години: со кои предмети новиот шеф ќе го започне мандатот, и колку од нив ќе преживеат до пресуда.