Уставот на маса во Киев: Вашингтон бара повеќе отколку територија, тврди украинска пратеничка

Јавно: „содржајни и конструктивни разговори“. Приватно, ако ѝ се верува на пратеничката од Врховната рада Ана Скороход, американските изасланици во Киев дошле со построги услови отколку кога било досега – вклучувајќи барања поврзани со Уставот и со територијата.

Посетата на Стив Виткоф и Џаред Кушнер на Киев на 6 септември не донесе конкретен договор за крај на војната, иако сите учесници ја опишаа јавно како успешна. Скороход тврди дека зад затворени врати разговорот бил многу потежок. Во разговор со украински новинар таа рече дека „немаше пробив“ и дека изасланиците, според нејзините информации, дошле со „уште полоши услови“ од порано.

„Порано немаше барање за промена на Уставот или признавање на територии, а сега тоа го бараат“, изјави таа, додавајќи дека постојат уште неколку точки кои засега не се објавени јавно.

Што е потврдено, а што останува тврдење

Треба јасно да се раздвои. Скороход е пратеничка, не учесничка во разговорите – таа пренесува информации, не сведочи. Тоа што е официјално потврдено е поумерено: Зеленски по средбата рече дека територијалното прашање останало отворено и дека вакви сложени прашања можат да се решат само на ниво на претседатели. Разговарале и за безбедносни гаранции, воена поддршка, економски гаранции и повоена обнова.

Виткоф пак рече дека изасланиците донеле во Киев „нови идеи“ за кои претходно разговарале со Путин во Москва, и изрази надеж дека наскоро би можел да се обнови тристраниот формат на преговори. Но ниту по Москва, ниту по Киев не е објавен конкретен мировен договор.

Уставот е нова линија

Ако тврдењето за Уставот е точно, тоа е квалитативно нов притисок. Територијата е предмет на војна и на секој мировен договор во историјата; уставниот поредок на една држава не е. Барањето некој да си го менува уставот како услов за мир значи барање не само земја, туку и внатрешно уредување – а тоа е разлика што ниту еден преговарач не ја прави случајно.

Најголемата пречка останува територијата. Русија бара повлекување на украинските сили од деловите на Донбас што Киев сè уште ги контролира; Украина го одбива тоа барање. Зеленски по средбата повтори дека територијалното прашање постои, но не ја прифати јавно изнесената формулација за еднострано повлекување, а украинската страна инсистира на цврсти безбедносни гаранции како услов за каков било иден договор.

Балканот ја препознава оваа фаза: разговорите се опишани како конструктивни, никој не потпишува ништо, а условите тивко се поместуваат од средба до средба. Прашањето не е дали ќе има договор – прашањето е кој ќе го дефинира зборот „мир“ пред да се стигне до него.