Нема прес-конференција, нема говор од говорница. Русија својата најостра порака до НАТО ја испрати со неформален дипломатски документ, доставен преку руската амбасада во Белгија. Содржината, пак, е сè само не неформална: ако Алијансата се обиде да ја отсече Калининградската област од остатокот на Русија, Москва е подготвена да посегне по сè што има.

„Русија е подготвена да го употреби целиот арсенал оружје што ѝ е на располагање за да ја одбрани својата територија“, стои во документот. Москва во него ја обвинува Алијансата за „досега невидена ескалација на воено-политичката ситуација“ околу Калининград и тврди дека членките веќе вежбаат како би изгледала неговата изолација. Таков развој, според Русија, „значително би го зголемил ризикот од директен вооружен судир“.

Одговорот од Брисел дојде брзо и по познатото сценарио. „Можам да потврдам дека Русија му испрати на НАТО неформален документ и дека одговоривме“, изјави портпаролката на НАТО, Алисон Харт. Алијансата е одбранбена, нејзините вежби „не претставуваат ризик за ниту еден дел од Русија“, а Харт порача: „Остро ја осудуваме заканата со употреба на сила, вклучително и секоја неодговорна нуклеарна реторика.“ НАТО додава дека ги има средствата да ја брани територијата на своите членки.

Зошто токму Калининград

Калининград е руска ексклава на Балтичкото Море, целосно одвоена од матицата и заглавена меѓу Полска и Литванија – двете членки на НАТО. Таму е седиштето на руската Балтичка флота, а Москва таму ги распореди и ракетните системи „Искандер“, кои можат да носат и конвенционални и нуклеарни боеви глави. Со други зборови: парче Русија со нуклеарни заби, опкружено со земји од Алијансата.

Тензиите не паднаа од небо. На 23 септември руски воен хеликоптер Ми-8 накратко влета од Калининградската област во полскиот воздушен простор, а Полска ги крена борбените авиони. Минатата недела авиони на НАТО повеќепати пресретнуваа руски воени летала што летаа меѓу Калининград и остатокот од Русија со исклучени транспондери и без пријавени планови за лет.

Москва веќе подолго време тврди дека НАТО подготвува сценарија за блокада на ексклавата, а Алијансата тоа го одбива. Двете страни велат дека само се бранат – а токму со таа реченица почнуваат најопасните спирали. Балканот ја знае таа сцена напамет.

Ова не е далечна балтичка приказна. Членот 5 од договорот за колективна одбрана важи за сите членки, па и за Македонија, која е во Алијансата од 2020 година. Прашањето е дали некој во Брисел и во Москва сè уште брои колку чекори останаа од дипломатска хартија до вистински оган.