Европа бара построги санкции против Русија, а Трамп му ја отвора вратата на рускиот дизел: сојузниците се разминуваат пред самитот во четврток

Европските лидери во четврток ќе бараат построги санкции против Русија – и со тоа влегуваат во директен судир со Доналд Трамп. Само неколку дена претходно, американскиот претседател со Владимир Путин договорил ублажување на ограничувањата за извозот на руски дизел.

Според нацртот на заедничката изјава, лидерите на Европскиот совет ќе повикаат на дополнителни санкции и мерки насочени кон руските приходи од нафта. Со тоа владите на ЕУ ја отфрлаат Трамповата приказна дека обезбедил „енергетско примирје“ меѓу Русија и Украина.

„Русија не ја интересираат ниту деескалацијата, ниту прекинот на огнот, ниту мирот“, изјави полскиот премиер Доналд Туск на безбедносна конференција во Варшава. „Затоа одам во Брисел да побарам од партнерите сериозно да размислат за заострување на санкциите.“ Германскиот канцелар Фридрих Мерц беше уште подиректен: „Русија ќе преговара искрено само под притисок.“ Москва, потсети тој, продолжува да ја гаѓа украинската енергетска инфраструктура, и покрај Трамповото најавено примирје.

Најголемиот пакет досега

Министрите за надворешни работи на ЕУ во понеделникот ја одобрија најголемата досегашна листа на санкционирани – додадени се повеќе од 1.600 лица и компании. Европската комисија подготвува и 23. пакет секторски санкции, а Велика Британија и Норвешка најавија дека и тие ќе го зголемат притисокот врз Москва.

На другата страна е договорот на Трамп: во следните месеци на светскиот пазар да се пуштат дополнителни 4,8 милиони тони руски дизел, за да падне притисокот врз залихите и цените. Европските и украинските функционери се скептични – ветената количина, велат, покрива едвај десетина дена од американската потрошувачка.

Пресметка за изборите

Неофицијално, мнозина европски дипломати го читаат Трамповиот пресврт како пресметка за дома. Изборите за Конгрес се следниот месец, цените на горивото нагло скокнаа откако САД и Израел влегоа во војна против Иран, а Трамп во кампањата во 2024 година ветуваше бензин под два долари за галон. Денес гласачите плаќаат двојно повеќе. „Ова е за изборите“, изјавил еден висок функционер на ЕУ. „Рече дека ќе ги намали цените, а потоа одлучи да влезе во војна со Иран.“

Сомнежот оди и подалеку – дали Путин воопшто ќе го почитува тоа „примирје“. Русија продолжила да ја напаѓа украинската енергетска мрежа и по објавата на договорот, а Киев тврди дека никој не го консултирал. Договор за нечија војна, склучен без оној што гине во неа – Балканот таа сцена ја знае напамет.

Европа сега бара од Вашингтон да го спроведе сопствениот закон за санкции против Русија, кој Трамп го потпиша минатиот месец, но досега не го применил целосно. Шефицата на европската дипломатија Каја Калас го повика Вашингтон да го усогласи својот пристап со Брисел, а еврокомесарот за одбрана Андриус Кубилиус порача дека Европа итно мора да ја преземе главната одговорност за сопствената одбрана, додека САД го намалуваат своето воено присуство на континентот.

Во четврток лидерите на ЕУ ќе се обидат да го задржат притисокот врз Москва, додека нивниот најмоќен сојузник оди во спротивна насока. Прашањето е колку долго Европа може да санкционира со едната рака, додека Америка со другата му отвора врата на рускиот дизел.