Над 4.000 бомби до куќите под Тумбе Кафе, а државата има само двајца вработени пиротехничари

Првата светска војна заврши во 1918 година. Во Битола, ископувањето продолжува. Во старата касарна под Тумбе Кафе овие денови се извадени уште повеќе од 1.700 рачни бомби и тромблонски мини, со што бројката на таа локација надмина 4.000. Според директорот на Дирекцијата за заштита и спасување, Стојанче Ангелов, најблиските куќи се на 200 метри воздушна линија.

Ангелов очекува уште повеќе од 1.000 бомби и други неексплодирани убојни средства. А тоа не е единственото место. Според него, има уште неколку критични локации во битолско за кои постојат информации за стотици, а на некои места и илјадници средства. Во 2020 година, кај стадионот, беа пронајдени околу 12.000 артилериски гранати. Само овие две наоѓалишта даваат над 16.000 експлозивни средства за шест години, а целосна јавна евиденција за пронајденото од 1918 наваму нема.

Кој го чисти сето ова?

Тука приказната престанува да биде историја. Во Македонија останале само двајца професионално вработени пиротехничари, кои мора да ја покријат целата територија. Во пролетната акција бомбите ги вадел битолскиот пиротехничар Ѓорѓи Стефанов, сам. Сега му помагаат тројца пензионери од МВР, двајца поранешни припадници на „Тигри“ и еден од Отсекот за антитероризам, ангажирани со договор на дело.

Ангелов вели дека е во тек вработување на уште еден пиротехничар и дека го очекува пред Нова година. Готови кадри, вели, нема никаде, а младите мора да поминат тростепена обука што трае најмалку година и пол. Со измените на Законот за заштита и спасување, пензионерите можат да бидат ангажирани уште десетина години.

Значи еден од најопасните занаети во државата виси на неколку луѓе и на волјата на пензионери. За бомби што лежат таму од 1918 година. Зошто обуката на нови пиротехничари започнува дури кога старите ќе заминат?

Битола речиси две години била под артилериски оган, а денес над таа земја живеат семејства. Ангелов апелира граѓаните да не допираат ништо што личи на бомба, граната или проектил и веднаш да се јават на 112. Изгледаат стари и рѓосани, вели, но се исклучително опасни и можат да се активираат при удар. Во Битола тоа не е метафора за минатото. Тоа е упатство за копање темели.