Студен арктички бран ненадејно се спушта кон Балканот. Температурите ќе паднат за 10-15 степени под сезонскиот просек – и тоа токму кога земјоделците мислеа дека пролетта е осигурана. Лозовите насади, овошките – сега се во полн раст, отворени лисја, зрели пупки – и точно сега доаѓа мраз.

Метеоролошката служба „Severe Weather Europe” го опишува овој настан со ретки зборови: Омега блокада над Северен Атлантик и Гренланд ги пренасочува арктичките воздушни маси директно кон Европа. Ефектот на Ла Нина во Пацификот го засилува циклонот. Резултат: Источна Европа е под лед, Западна Европа – под сонце. Балканот е точно на меката меѓу двете.

Четврток, петок и сабота наутро ќе бидат критични. Температурите на повисоки места ќе паднат под нулата. На лозјата во Македонија, Србија, Бугарија – агрономите добро знаат колку значи мраз за постар цвет: штетата може да биде „значајна, дури и катастрофална”, пишуваат метеоролозите.

Таков мај-мраз е исклучително редок – и го нема во нормалните климатски модели. Ако земјоделците не превземат мерки во наредните 48 часа – заштита со платна, наводнување против мраз – овогодишната реколта може да биде значително помала. Државата, во ваква ситуација, реагира дури откако штетата е евидентирана.