Historikania Anne Applebaum, fituese e çmimit Pulitzer dhe një nga autoret më kompetente perëndimore për Rusinë, në një kolonë për The Atlantic thotë diçka brutale - lufta e Putinit u kthye në shtëpi. „Para katër vjetësh Putini u ofroi biznesmenëve të Moskës një marrëveshje të pashqiptuar: mbështetni luftën time në Ukrainë, dhe unë do të siguroj që kurrë të mos ju duhet të mendoni për të. Javën e kaluar kjo marrëveshje u thye."

Lufta ndihet në Moskë që nga maji 2023, kur dronët ukrainas goditën mbi Kremlin - dhe zbuluan dobësitë e mbrojtjes ajrore ruse. Që atëherë Ukraina sistematikisht ka sulmuar aeroportet e Moskës, ka ndërprerë fluturime, ka shkaktuar dëme serioze.

7 maj 2026. Kryetari i Moskës njofton - qindra mjete fluturuese të ndërprera në rrugën drejt qytetit. Dy ditë më vonë, kryeqyteti po përgatitej për paradën e 9 majit, Ditën e Fitores. Kjo është faltorja e regjimit putinist. Kjo është dita kur Rusia feston fitoren mbi Hitlerin - dhe Putini këtë fitore e ka kthyer në boshtin qendror të identitetit kombëtar rus.

Kremlini ishte nervoz. Ministri i Jashtëm kërcënoi „pa mëshirë" nëse Ukraina sulmonte më 9 maj. Zëdhënësi i Kremlinit këmbënguli se siguria ishte maksimizuar „për shkak të kërcënimit nga Kievi". Putini personalisht i kërkoi Trumpit të ndërmjetësonte për një armëpushim njëditor. Zelenski pranoi - por vetëm pas shkëmbimit të 1.000 të burgosurve.

Vetë parada tregoi gjithçka. Moska pa internet, bankomate që nuk punonin, sisteme pagesash që binin - gjithçka për shkak të kufizimeve të telekomit dhe presionit ekonomik. Më pak udhëheqës të huaj. Pa tanke dhe sisteme moderne raketore. E gjithë ceremonia zgjati 45 minuta. Një nga momentet më të paharrueshme - ushtarë verikoreanë marshuan pranë ruse. Një kujtesë e ashpër për rolin e tyre në Kursk.

Applebaum e vendos momentin në kontekst. Putini ndërtoi një kult të tërë rreth fitores së Luftës së Dytë Botërore. Ky ishte mënyra e vetme për të kompensuar humbjen e perandorisë pas vitit 1989. Por lufta e tanishme - e paligjshme, e panevojshme, brutale - tashmë po zgjat më shumë se lufta sovjetike kundër Gjermanisë naziste. Me mbi një milion viktima ruse. Dhe pa fitime të rëndësishme.

„Është hapur një vakum aty ku më parë sundonte propaganda", thotë Applebaum. „Diçka ose dikush do ta mbushë." Për Ballkanin kjo tingëllon e njohur. Edhe ne kemi regjime që jetojnë nga fitoret e shkuara. Edhe ne dimë se si përfundojnë - kur propaganda shuhet dhe nesërmja duhet të ndërtohet nga diçka konkrete, jo nga kujtimet.