Ursula fon der Lajen e përmbylli turneun vjetor nëpër Ballkanin Perëndimor në Shkup dhe la pas vetes dy mesazhe. Njërin Qeveria e priste me vite. Tjetrin e dëgjojmë që kur në vitin 2022 filluan negociatat e anëtarësimit.

I pari ka të bëjë me identitetin. „Ne do t'i urojmë mirëseardhje Maqedonisë së Veriut me identitetin e saj dhe me gjuhën e saj. Besojmë se kultura maqedonase dhe gjuha maqedonase mund ta bëjnë Unionin tonë më të pasur. Sepse motoja jonë është - të bashkuar në diversitet - dhe ne jemi shumë seriozë për këtë çështje“, tha presidentja e Komisionit Evropian. E thënë nga shefja e Komisionit, në konferencë për shtyp në Shkup, kjo peshon më shumë se çdo deklaratë deri tani.

I dyti ka të bëjë me procesin. Sipas Fon der Lajen, skriningu përfundoi për më pak se një vit dhe tani mbetet një hap kyç për hapjen e klasterit të parë „Themelet“ - ndryshimet kushtetuese me të cilat bullgarët do të shkruhen ndër bashkësitë në Kushtetutë. Maqedonia nuk është ndër katër vendet që marrin udhërrëfyes me afate për anëtarësim, sepse ata, shpjegoi ajo, janë për shtetet që tashmë hapin dhe mbyllin kapituj.

„Këshillë“ për Sofjen

Rezultati më konkret i vizitës është një këshillë. Kryeministri Hristijan Mickoski tha se nga Fon der Lajen ka marrë propozim që ministri i Punëve të Jashtme Timço Mucunski, i cili javën e ardhshme është në Sofje në një ngjarje për Korridorin 8, të kërkojë takim bilateral me koleguen bullgare Velislava Petrova-Çamova. Nota është dërguar, ndërsa nga Ministria e Punëve të Jashtme konfirmuan se takimi është kërkuar zyrtarisht.

„U morëm vesh që të kemi një hap të parë të ri javën e ardhshme dhe të përpiqemi ta zhbllokojmë procesin“, tha Fon der Lajen. Nëse në ato bisedime do të ketë përfaqësues të BE-së, siç kërkonte Mickoski, nuk e precizoi.

Mickoski e përsëriti qëndrimin: Shkupi nuk kërkon që BE-ja të mbajë anë, por të ndihmojë për zgjidhje në të cilën „obligimet do të vlejnë për të gjithë, ndërsa procesi i anëtarësimit nuk do të hapet sërish për kushtëzime të reja bilaterale“. Presidentja Gordana Siljanovska-Davkova në takimin e saj me Fon der Lajen ishte më e ashpër: Maqedonia meriton të jetë ndër më të përparuarat, në vend të shinave anësore, dhe nuk është atje sepse kontesti i imponuar bilateral me Bullgarinë mori përparësi ndaj Kritereve të Kopenhagës.

Lavdërim për detyrat e shtëpisë

„Në momentin kur do ta zhbllokojmë situatën këtu, mendimi im personal është se mund të jemi shumë të shpejtë“, tha Fon der Lajen, duke i vlerësuar reformat e deritanishme si mbresëlënëse. Melodia është e njohur: lavdërim për detyrat e shtëpisë, ndërsa çelësin e derës e mban fqinji.

Maqedonia është kandidate për anëtarësim që nga viti 2005. Gjuha dhe identiteti tani janë të mirëseardhura, të paktën në konferencë për shtyp. Pyetja është nëse këtë herë Brukseli do të ulet në dhomë kur të negociohet, apo sërish do të presë para derës të shohë kush do të lëshojë pe i pari.