Për më pak se një javë kultura mbeti pa dy drejtorë. Drejtori i Galerisë Kombëtare u shkarkua pas mbikëqyrjes së jashtëzakonshme inspektuese, për shkak të parregullsive të konstatuara në punë dhe një pjese të parealizuar të programit vjetor. Drejtori i IP Muzeu Historik Krushevë, Miha Oxhaklieski, dha dorëheqje të parevokueshme pas skandalit me xhirimin e videoklipit „Sexy Mama“ të reperit kosovar Don Xhoni brenda Makedoniumit.

Makedoniumi, monumenti kushtuar Kryengritjes së Ilindenit, është trashëgimi kulturore e mbrojtur. Sipas Muzeut Historik, produksioni paraqiti kërkesë, ekzistonte vendim i Këshillit Drejtues se hapësira mund të jepet për xhirime dhe për këtë u pagua kompensim - rreth 500 euro. Nga Drejtoria për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore, nga ana tjetër, thonë se tek ata nuk ka arritur asnjë kërkesë për leje për xhirimin.

Oxhaklieski në dorëheqje pohon se nuk ka shkelur as ligj, as rregullore, as vendim të Këshillit Drejtues dhe se procedura ishte pjesë e një praktike tashmë të vendosur dhe të zbatuar më parë në institucion. Kjo është ndoshta fjalia më shqetësuese në gjithë historinë. Nëse dhënia e një monumenti kombëtar për videoklip ishte rutinë, sa herë ka ndodhur deri tani pa e vënë re askush?

Kryeministri Hristijan Mickoski paralajmëroi se do të kërkojë shkarkimin e drejtorit dhe të anëtarëve të Këshillit Drejtues dhe u kërkoi falje qytetarëve për lëshimin. Më pas dorëheqje dha edhe Këshilli Drejtues. Ky nuk është problemi i parë me Makedoniumin këtë vit: në korrik publiku reagoi ndaj konstruksioneve metalike të vendosura në monument, për të cilat Drejtoria po ashtu njoftoi se nuk kishte dhënë miratim konservues.

Çelësi partiak para atij profesional

Oxhaklieski nuk ishte vetëm drejtor. Ai është kryetar i organizatës komunale të ZNAM në Krushevë, partner koalicioni në pushtet, dhe është ndër nënshkruesit e nismës themeluese të lëvizjes. Te Galeria Kombëtare, nga ana tjetër, ministri i atëhershëm Zoran Ljutkov gjatë zgjedhjes së drejtorit mohoi se bëhej fjalë për marrëveshje politike me Vredi, parti nga koalicioni VLEN. Sipas shpjegimit të tij, të katër kandidatët i plotësonin kushtet, ndërsa tre kishin të njëjtin program „kopje-ngjitje“.

Këtu është thelbi. Ligji kërkon diplomë, përvojë pune dhe dokumentacion, ndërsa komisioni kontrollon nëse kandidati i plotëson kushtet. Por kur disa kandidatë e kalojnë pragun formal, fjalën e fundit e ka ministri i zgjedhur politikisht - dhe këtu procedura mbaron e fillon politika. Të dy drejtorët ranë shpejt. Pyetja më e rëndësishme është me cilat kritere u zgjodhën fare, dhe nga kush.

Dorëheqjet dhe shkarkimet janë të nevojshme, por kjo është përgjegjësi pas faktit të kryer, pasi dëmi është bërë. Nëse nuk ndryshon mënyra se si zgjidhen njerëzit që drejtojnë institucionet kombëtare të kulturës, skandali i radhës është çështje kohe. E herën tjetër ndoshta nuk do të bëhet fjalë për videoklip, por për diçka që nuk mund të rregullohet me një kërkim falje.