Fëmija i parë i sëmurë në mënyrë të pashërueshme që u eutanazua në Holandë që kur ligji për vdekjen e asistuar në vitin 2024 u zgjerua edhe për fëmijët, ishte vetëm një vjeç. Me këtë, sipas raportimeve, u bë personi më i ri në botë mbi të cilin është kryer eutanazi.

Ministrja e Shëndetësisë Sofi Hermans njoftoi që në qershor se në fund të vitit 2025 është eutanazuar një fëmijë nën 12 vjeç për shkak të një sëmundjeje të rëndë, rasti i parë i tillë në vend. Raporti i ri i komisionit që mbikëqyr ndërprerjet e vona të shtatzënisë dhe vdekjen e asistuar mjekësisht te fëmijët tani konfirmon se fëmija në momentin e vdekjes ishte „më pak se 24 muajsh“.

Pamja nga raporti është mizore. Fëmija lindi para kohe, në javën e 26-të të shtatzënisë, me komplikime të rënda: dëmtime të gjera të trurit dhe disa infeksione që deri në muajin e katërt çuan në sepsë. Në moshën tetë muajsh iu diagnostikua sindroma e Uestit, formë e rrallë dhe e rëndë e epilepsisë, si dhe paraliza cerebrale. Për shkak të krizave kishte çrregullime të rënda të gjumit, probleme me frymëmarrjen, kriza kolle dhe çrregullime të gëlltitjes.

„Gjatë jetës së shkurtër të fëmijës nuk pati asnjë zhvillim as përmirësim“, thuhet në raport. Prindërit dhe mjeku, pas të gjitha ndërhyrjeve mjekësore dhe jomjekësore, ishin të bindur se fëmija vuante në mënyrë të padurueshme pa perspektivë shërimi. Prindërit i kërkuan mjekut t'ia ndërpresë jetën, ndërsa komisioni konkludoi se mjeku „në ato rrethana veproi me kujdesin e duhur“.

Prokuroria vendosi të mos e ndjekë mjekun, pas mendimit të komisionit rishikues se ai kishte vepruar sipas rregullave të profesionit. „Si mjek gjendesh në pozitë jashtëzakonisht të brishtë, sepse diçka e tillë nuk kishte ndodhur kurrë më parë. Ende kam ndjesinë se gati një vit më rrinte shpata e Damokleut mbi kokë“, deklaroi ai.

Holanda është vendi i parë në botë që e legalizoi eutanazinë vullnetare, në prill të vitit 2002. Të miturit mund ta kërkojnë që nga mosha 12 vjeç nëse janë të aftë të vlerësojnë se çfarë është më e mira për ta: për fëmijët nga 12 deri në 15 vjeç nevojitet pëlqimi i prindërve, ndërsa te 16- dhe 17-vjeçarët prindërit duhet të përfshihen, por pëlqimi i tyre nuk është i detyrueshëm. Që nga viti 2024 ligji e lejon eutanazinë edhe për fëmijët nën 12 vjeç nëse janë „të sëmurë terminalë dhe vuajnë në mënyrë të padurueshme pa perspektivë përmirësimi“, me vendim të përbashkët të mjekut dhe prindërve. Vjet në Holandë u regjistruan 10.341 raste të vdekjes së asistuar, 3,8 për qind më shumë se një vit më parë.

Kjo është histori pa përgjigje të lehtë. Pyetja që hap është universale dhe mizore: kush ka të drejtë të thotë se vuajtja është e padurueshme, kur fëmija nuk mund ta thotë vetë? Holanda përgjigjen e vuri në letër, në ligj, me komisione dhe verifikime. A jemi fare të gatshëm në Ballkan për një bisedë të tillë?