Skip to content

Një Jaltë e re pa Jaltë: Trump, Putin dhe Xi e ndanë botën, ndërsa BE pret në korridor

1 min. lexim
Shpërndaj

Analistët që ndjekin sistemin ndërkombëtar muajt e fundit e përshkruajnë në një mënyrë të vetme - bota po ndahet sërish në sfera ndikimi. Lojë trepalëshe mes Uashingtonit, Moskës dhe Pekinit, ku Bashkimi Evropian nuk ulet më as në tryezë - po pret në korridor.

Krahasimi me Jaltën 1945 po shfaqet gjithnjë e më shpesh. Atëherë tre të mëdhenjtë (Stalini, Ruzvelti, Çërçilli) vendosnin për të ardhmen e Evropës Lindore pa praninë e vendeve që po bëheshin objekt i atyre vendimeve. E njëjta gjeometri si sot. E njëjta lloj trajtimi për vendet që janë në tryezë - por pa të drejtë fjale.

Donald Trump e sheh gjeopolitikën përmes prizmit të „sferave të ndikimit të fuqive të mëdha". Kjo do të thotë se Kinës i takon Paqësori, Rusisë i lihet Evropa Lindore, dhe SHBA-së i takojnë Grenlanda, Kanali i Panamasë dhe hemisfera perëndimore. BE-ja në këtë model nuk është lojtare - është terren.

Sa për lëvizjet konkrete - Rusia po ndërhyn hapur në politikën e brendshme të Çekisë, Sllovakisë, Bullgarisë, Rumanisë dhe Polonisë. Pjesërisht përmes fushatave mediatike, pjesërisht përmes financimit të figurave të zgjedhura politike, pjesërisht përmes punës së drejtpërdrejtë inteligjente. Të gjitha këto vende tani kanë kriza të brendshme që shërbimet e tyre të zbulimit i lidhin me Moskën.

Kina e Rusia, nga ana tjetër, po luftojnë për Azinë qendrore - Kazakistanin, Uzbekistanin, Turkmenistanin. Bëhet fjalë për infrastrukturë, miniera, gazsjellës. Garë që publiku evropian nuk e ndjek sepse duket larg, por që ka pasoja të drejtpërdrejta për çmimet e energjisë në Evropë.

Çfarë do të thotë kjo për Ballkanin? Së pari - jemi nën mbikëqyrje të të treve, pa peshë të veçantë te asnjë. Moska na trajton si „zonë afërsie kulturore". Pekini na trajton si „urë" për në BE - me investime kineze në Serbi, Shqipëri, Maqedoni. Uashingtoni na trajton si „problem që duhet të mbahet i mbyllur". Asnjë nuk na trajton si partner.

Së dyti - kur BE-ja humbet peshë ndërkombëtare, do të ketë më pak kohë dhe interes të mbarojë procesin e zgjerimit. Dhe në një epokë ku Brukseli shqetësohet a do ta kalojë dimrin, ne jemi sërish në sallën e pritjes. Vetëm tani salla e pritjes nuk të çon askund - sepse askush nuk është i sigurt nëse BE-ja do të ekzistojë si projekt në të njëjtën formë për 10 vjet.

A është kjo një „Jaltë e re"? Jo saktësisht - sepse lojtarët nuk ulen bashkë. Por secili prej tyre vendos vetë, dhe pastaj ua tregon të tjerëve. Jaltë pa Jaltë. Dhe në atë Jaltë, ne jemi sërish në stolat e vizitorëve.