Kur mendojmë për krimin e organizuar, na shkon mendja te droga, armët, trafikimi i njerëzve. Por sipas Interpolit, krimi mjedisor tashmë është forma e tretë më fitimprurëse e krimit të organizuar në botë - menjëherë pas tregtisë me drogë dhe falsifikateve.

Shifrat janë të pabesueshme. Rrjetet kriminale fitojnë qindra miliarda dollarë në vit përmes kontrabandës ilegale të mbetjeve, prerjes së paligjshme të pyjeve, peshkimit dhe minierave ilegale, ndotjes dhe kontrabandës së kafshëve të egra. Ministri gjerman i mjedisit Carsten Schneider paralajmëron se dëmi kalon një trilion dollarë në vit dhe se krimi mjedisor ndërkufitar „nuk është më problem margjinal“.

Ajo që e bën kaq fitimprurës është padukshmëria e tij. Droga fshihet, armët fshihen - por një fabrikë që në heshtje hedh mbetje toksike në një lumë ose një anije që peshkon ilegalisht veprojnë hapur, kurse dënimet janë qesharake në krahasim me fitimin. „Qindra miliarda dollarë“ përfundojnë te rrjetet kriminale çdo vit, thotë sekretari i përgjithshëm i Interpolit.

Për t'iu kundërvënë, në vitin 2024 u nis projekti GAIA - një bashkëpunim mes Interpolit, WWF-së dhe qeverisë gjermane, me 5 milionë euro fillestare. Vetëm në vitin e parë u identifikuan mbi 500 hetime dhe 262 subjekte kriminale. Kjo tingëllon shumë, por është pikë në det nga qindra miliardat.

Për Ballkanin, kjo nuk është temë abstrakte. Rajoni prej vitesh lufton me deponi ilegale, prerje të egër dhe ndotje të lumenjve - dhe tani e dimë se pas një pjese të madhe të kësaj nuk qëndron vetëm neglizhenca, por edhe krimi i organizuar që fiton. Pyetja që mund ta bëjë çdo qytetar është e njohur: kur dëmi është kaq i madh dhe fitimi kaq i lartë, pse dënimet mbeten kaq të vogla?