Nitter dhe XCancel - dy shërbimet që mundësonin leximin e postimeve nga X pa llogari, pa reklama dhe pa gjurmim - këtë herë duket se janë shuar vërtet. Faqja e Nitter-it në GitHub është e arkivuar që nga e premtja, 11 shtatori, çka do të thotë se projekti është vetëm për lexim dhe nuk mund të ndryshohet më. XCancel e ndërpreu shërbimin të hënën me një mesazh të shkurtër: për shkak të zhvillimeve të reja në procedurën gjyqësore në vazhdim, shërbimi pezullohet deri në njoftim tjetër.

Historia nisi muajin e kaluar, kur X i dërgoi Nitter-it një letër për ndërprerje për shkak të „përdorimit dhe anashkalimit të paligjshëm“ të supozuar të ndërfaqes së vet programore dhe të dhënave. Akuza ishte se Nitter e kishte gërvishtur rrjetin për të arritur te llogaritë dhe tokenët e sesionit, në kundërshtim me rregullat. Projekti atëherë u përgjigj se sipas këshillës juridike do të vazhdojë punën, dhe në fillim të shtatorit të dy shërbimet vërtet u kthyen. Shkurt.

Ajo që bënte Nitter-i ishte teknikisht jospektakolare dhe pikërisht prandaj e dobishme: merrte postimet publike nga X dhe prej tyre hiqte reklamat, cookie-t e gjurmimit dhe JavaScript-in. Ajo që mbetej ishte një faqe e pastër me tekst, e lexueshme pa llogari dhe pa aplikacion. Për një pjesë të përdoruesve kjo nuk ishte çështje rehatie - ishte mënyra e vetme për të parë çfarë ndodh në një rrjet ku nuk duan të jenë të pranishëm.

Nga ana e X-it, logjika është transparente dhe nuk ka nevojë për interpretim. Secili që lexon pa llogari është një shikim që nuk sjell të ardhura nga reklamat dhe nuk numërohet në numrin e përdoruesve. E njëjta llogari në Twitter para disa vitesh i mbylli aplikacionet e jashtme dhe i mori Twitterrific-un e Tweetbot-in bashkë me to. Kjo nuk është politikë e re - është e njëjta politikë, e zbatuar mbi grupin e radhës.

Nuk ishte përpjekja e parë, por duket se ishte e fundit e nevojshme. Në vitin 2024 instanca kryesore Nitter.net ra shkurtimisht pasi X futi kufizime të reja të ndërfaqes programore. Që atëherë, secili që donte ta ngrinte vetë Nitter-in duhej ta lidhte me një llogari të vërtetë në X - çka do të thotë se rrjeti tashmë e kishte dorën në fytin e projektit. Këtë herë thjesht e shtrëngoi.

Nga Nitter nuk u përgjigjën në kërkesën për koment. Kjo as nuk është për t'u çuditur - kur një projekt me kod të hapur përballet me departamentin juridik të një firme në pronësi të një prej njerëzve më të pasur në botë, heshtja është strategjia e vetme falas që ka në dispozicion.

Ajo që mbetet është një pyetje që prej kohësh nuk është teknike. Postimet publike të personaliteteve publike - politikanëve, ministrave, institucioneve - gjithnjë e më shpesh lexohen vetëm brenda platformës, nën kushtet e saj dhe me algoritmin e saj. Kur mjetet që lejonin leximin nga jashtë zhduken një nga një, deklarata e një ministri bëhet përmbajtje që e zotëron një firmë private. Kush atëherë vendos se çfarë është publike?